Skąd pochodzi nazwa Kraków? I gdzie na świecie są inne Krakowy

Kraków to miasto w południowej Polsce, nad Wisłą, stolica województwa małopolskiego — ale miejscowości o podobnej nazwie znajdziesz też w Czechach, Niemczech, Austrii, na Ukrainie, a nawet w USA. Skąd pochodzi nazwa Kraków i czy te miejsca mają coś wspólnego z dawną stolicą Polski? Wyjaśniamy.

Skąd pochodzi nazwa Kraków?

Nazwa Kraków towarzyszy miastu nad Wisłą od ponad tysiąca lat. Najstarszy zapis pochodzi od Ibrahima ibn Jakuba, żydowskiego kupca z Andaluzji, który w relacji z podróży z lat 965–966 wymienia miasto „Karako” (tak odczytuje się zapis arabski). Łacińska forma „Cracoua” pojawia się w dokumencie praskim odnoszonym do 973 roku, a „Craccoa” — w dokumencie Dagome iudex z ok. 991 roku.

Według językoznawców najbardziej prawdopodobne jest, że Kraków to po prostu „gród Kraka” — nazwa dzierżawcza od imienia Krak, takiego samego jak w legendzie o królu, który ma w mieście swój kopiec. Alternatywna hipoteza wiąże nazwę ze słowem „krak” w znaczeniu „odgałęzienie rzeki”, ale takie znaczenie poświadczają tylko języki południowosłowiańskie.

Średniowieczny kronikarz Wincenty Kadłubek proponował jeszcze inne wyjaśnienie: według niego niektórzy nazywali gród Krakowem od krakania kruków, które zleciały się do ścierwa smoka zabitego pod Wawelem.

Gdzie jeszcze są miejscowości o nazwie podobnej do Krakowa?

• Krakov — mała gmina w środkowych Czechach (powiat Rakovník), a w pobliżu ruiny gotyckiego zamku Krakovec z XIV wieku, w którym w 1414 roku zatrzymał się Jan Hus.
• Krakowiec — miasteczko w obwodzie lwowskim na Ukrainie, przy granicy z Polską.
• Cracau — dzielnica Magdeburga w Niemczech.
• Krackow — gmina w Meklemburgii-Pomorzu Przednim, ok. 20 km od Szczecina, oraz Krakow am See — miasteczko nad jeziorem w Meklemburgii.
• Krakau — gmina w austriackiej Styrii (powiat Murau).
• Krakow w stanach Wisconsin i Missouri w USA — ten drugi nazwali tak osadnicy pochodzący z Krakowa.

Większość europejskich „Krakowów” leży na terenach dawniej zamieszkanych przez Słowian, co pokazuje, jak popularne było tworzenie nazw od imion w rodzaju Krak. Polski Kraków pozostaje jednak tym jedynym. Poznaj też miasta partnerskie Krakowa.

Gdzie spać w Krakowie?

Najsłynniejszy Kraków najlepiej poznać na miejscu. Best Western Plus Kraków Old Town przy ul. Świętej Gertrudy 6 leży ok. 500 m od Rynku Głównego, a Hotel Regent — w zabytkowej kamienicy na Kazimierzu.

Najczęstsze pytania

Gdzie leży Kraków?

W południowej Polsce, nad Wisłą. Jest stolicą województwa małopolskiego i drugim co do wielkości miastem Polski.

Skąd pochodzi nazwa Kraków?

Według językoznawców najpewniej od imienia Krak — „Kraków” to „gród Kraka”. Legenda wiąże ją z królem Krakiem, a kronikarz Kadłubek — z krakaniem kruków.

Jak dawniej nazywał się Kraków?

Najstarsze zapisy to „Karako” u Ibrahima ibn Jakuba (965–966) i łacińskie „Cracoua” oraz „Craccoa”. Po łacinie miasto nazywano Cracovia, po niemiecku — Krakau.

Wpis zaktualizowany w październiku 2026 r.