{"id":1031,"date":"2017-06-20T16:56:04","date_gmt":"2017-06-20T14:56:04","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1031"},"modified":"2023-03-06T08:41:21","modified_gmt":"2023-03-06T07:41:21","slug":"fakty-i-legendy-czyli-o-poczatkach-krakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/fakty-i-legendy-czyli-o-poczatkach-krakowa","title":{"rendered":"Fakty i legendy, czyli o pocz\u0105tkach Krakowa"},"content":{"rendered":"

Jak zacz\u0119\u0142a si\u0119 historia Krakowa? Prace archeolog\u00f3w i historyk\u00f3w odkrywaj\u0105 przed nami pradawne dzieje grodu, a kolejne wydarzenia uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w fascynuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o ludzkiej sile i s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n

<\/p>\n

Prehistoryczne dzieje osadnik\u00f3w<\/h2>\n

Pierwsze \u015blady obecno\u015bci cz\u0142owieka w dzisiejszej Ma\u0142opolsce si\u0119gaj\u0105 nawet 200 tysi\u0119cy lat wstecz! Warunki naturalne sprzyja\u0142y tu zaspokojeniu podstawowych potrzeb osadnik\u00f3w. Otoczenie a\u017c 3 rzek (Wis\u0142a, Rudawa, Pr\u0105dnik) i g\u0119ste, li\u015bciaste lasy zapewnia\u0142y ludziom dost\u0119p do wody i po\u017cywienia. Okoliczne skalne groty dawa\u0142y im schronienie przed zimnem oraz dzikimi zwierz\u0119tami. Archeologowie zlokalizowali najstarsze \u015blady bytno\u015bci cz\u0142owieka w Jaskini Ciemnej na terenie Ojcowskiego Parku Narodowego. Na Salwatorze znaleziono natomiast pozosta\u0142o\u015bci namiot\u00f3w z mamucich sk\u00f3r.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Kamienne rze\u017aby upami\u0119tniaj\u0105 prehistoryczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 cz\u0142owieka w Jaskini Ciemnej \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Rozw\u00f3j organizmu miejskiego<\/h2>\n

Po okresie zlodowacenia ludzie osiedli w dolinie na sta\u0142e. Prymitywna kultura zbieracko-\u0142owiecka pr\u0119\u017cnie rozwin\u0119\u0142a si\u0119 pod wzgl\u0119dem technologicznym: \u015bwiadcz\u0105 o tym liczne zachowane narz\u0119dzia i przedmioty codziennego u\u017cytku. Okres VII-VIII wieku to szacowana data powstania zal\u0105\u017ck\u00f3w miasta Krakowa; prawdopodobnie w\u0142a\u015bnie wtedy wzniesiono kopce Kraka i Wandy, a wi\u0119c legendarnego fundatora miasta i jego c\u00f3rki.<\/p>\n

Ju\u017c dzi\u015b zarezerwuj nocleg w Hotelu Best Western Krak\u00f3w<\/a> i odkryj na nowo histori\u0119 tego miasta!<\/p>\n

Co wiemy o Kraku?<\/h2>\n

Nie mamy jednoznacznych dowod\u00f3w na autentyczno\u015b\u0107 postaci Kraka. Historycy opieraj\u0105 swoje hipotezy na pismach Wincentego Kad\u0142ubka. XII-wieczny kronikarz opisuje dzieje wojen S\u0142owian z Gallami i osob\u0119 kr\u00f3la Kraka, kt\u00f3ry zjedna\u0142 sobie zaufanie poddanych w trudnym okresie walki o przetrwanie plemienia. Mistrz Wincenty uznaje go za tw\u00f3rc\u0119 polskiej pa\u0144stwowo\u015bci \u2013 kronikarz przypisuje mu s\u0142owa „tym samym \u015bwiat bez s\u0142o\u0144ca, co pa\u0144stwo bez kr\u00f3la<\/i>„. W\u0142adca doprowadzi\u0142 spo\u0142eczno\u015b\u0107 do pokoju i dobrobytu, co przynios\u0142o mu ogromn\u0105 cze\u015b\u0107 ze strony poddanych. Po \u015bmierci Kraka mieszka\u0144cy podj\u0119li budow\u0119 grodu, nazwanego jego imieniem, a uroczysto\u015bci \u017ca\u0142obne zako\u0144czy\u0142y si\u0119 dopiero wraz z po\u0142o\u017ceniem ostatniego kamienia.<\/p>\n

Wi\u0119cej informacji o Kraku znajdziesz w artykule https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/legenda-i-historia-czy-krakowem-faktycznie-wladal-krak<\/strong><\/a><\/p>\n

\"\"<\/a>

Kopiec Kraka – legendarne miejsce poch\u00f3wku w\u0142adcy i popularny obiekt turystyczny \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Smok Wawelski i szewc Skuba<\/h2>\n

Jak podaje Kad\u0142ubek, w trakcie swoich rz\u0105d\u00f3w Krak zmierzy\u0142 si\u0119 z przera\u017caj\u0105cym potworem zwanym „ca\u0142o\u017cerc\u0105”. Monstrum wymaga\u0142o od mieszka\u0144c\u00f3w regularnego sk\u0142adania ofiar z byd\u0142a, a je\u015bli \u017c\u0105danie nie zosta\u0142o spe\u0142nione \u2013 porywa\u0142o i po\u017cera\u0142o ludzi. Kr\u00f3l wys\u0142a\u0142 na odsiecz dw\u00f3jk\u0119 swoich syn\u00f3w. Ksi\u0105\u017c\u0119ta podali „ca\u0142o\u017cercy” wo\u0142u wypchanego siark\u0105; toksyczna substancja udusi\u0142a potwora. Brzmi znajomo, prawda? Opowie\u015b\u0107 \u017cyje do dzi\u015b w postaci jednej z najpopularniejszych krakowskich legend. Z biegiem czasu rol\u0119 zab\u00f3jcy smoka przypisano przebieg\u0142emu szewcowi Skubie, za\u015b „ca\u0142o\u017cerca” zyska\u0142 znacznie mniej z\u0142owieszcze miano Smoka Wawelskiego.<\/p>\n

Bratob\u00f3jcza walka i kobieca si\u0142a<\/h2>\n

Mistrz Wincenty kontynuuje opowie\u015b\u0107 o synach Kraka. Wojowie pokonali krwio\u017cerczego potwora, lecz przegrali z ludzkimi s\u0142abo\u015bciami i niepohamowan\u0105 \u017c\u0105dz\u0105 w\u0142adzy. Po walce ze smokiem m\u0142odszy z ksi\u0105\u017c\u0105t zabi\u0142 starszego, by powr\u00f3ci\u0107 do grodu w glorii zwyci\u0119zcy; wed\u0142ug jego relacji brat zgin\u0105\u0142 z r\u0119ki potwora. Po \u015bmierci Kraka ksi\u0105\u017c\u0119 odziedziczy\u0142 tron, lecz nie dzier\u017cy\u0142 w\u0142adzy zbyt d\u0142ugo. Zbrodnia wysz\u0142a na jaw, a mieszka\u0144cy wygnali zha\u0144bionego bratob\u00f3jc\u0119 poza mury Krakowa. Po kr\u00f3tkim bezkr\u00f3lewiu w\u0142adza przesz\u0142a w r\u0119ce c\u00f3rki Kraka \u2013 Wandy. W\u0142adczyni spe\u0142ni\u0142a pok\u0142adane w niej nadzieje: jej niez\u0142omny charakter i mi\u0142o\u015b\u0107 do poddanych jest do dzi\u015b opiewana w s\u0142ynnej legendzie…<\/p>\n

…”O Wandzie, co nie chcia\u0142a Niemca”<\/h2>\n

Najpopularniejsza wersja podania wywodzi si\u0119 z XV-wiecznej kroniki Jana D\u0142ugosza. Jak pisze historyk, ksi\u0119\u017cniczka odrzuci\u0142a o\u015bwiadczyny niemieckiego ksi\u0119cia Rytygiera. G\u0142\u0119boko ura\u017cony wojownik napad\u0142 na Krak\u00f3w w asy\u015bcie licznej armii. Dzielni wojowie pod dow\u00f3dztwem Wandy odparli atak; w\u0142adczyni wiedzia\u0142a jednak, \u017ce najazd wkr\u00f3tce si\u0119 powt\u00f3rzy. W trosce o bezpiecze\u0144stwo poddanych Wanda po\u015bwi\u0119ci\u0142a w\u0142asne \u017cycie: aby pozbawi\u0107 Rytygiera pretekstu do kolejnego ataku, rzuci\u0142a si\u0119 bezpowrotnie w to\u0144 Wis\u0142y.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Pomnik na szczycie Kopca Wandy \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak zacz\u0119\u0142a si\u0119 historia Krakowa? Prace archeolog\u00f3w i historyk\u00f3w odkrywaj\u0105 przed nami pradawne dzieje grodu, a kolejne wydarzenia uk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w fascynuj\u0105c\u0105 opowie\u015b\u0107 o ludzkiej sile i s\u0142abo\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1036,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1031","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1031"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2478,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1031\/revisions\/2478"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1036"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1031"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1031"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1031"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}