{"id":1064,"date":"2017-07-24T14:12:10","date_gmt":"2017-07-24T12:12:10","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1064"},"modified":"2020-02-12T15:22:55","modified_gmt":"2020-02-12T14:22:55","slug":"krakow-sladami-wyspianskiego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/krakow-sladami-wyspianskiego","title":{"rendered":"Krak\u00f3w \u015bladami Wyspia\u0144skiego"},"content":{"rendered":"

Koleje \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego nierozerwalnie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z Krakowem. Fascynuj\u0105ca w\u0119dr\u00f3wka Szlakiem Wyspia\u0144skiego przybli\u017cy Ci bogaty dorobek tw\u00f3rczy, g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji i najwa\u017cniejsze wydarzenia z \u017cycia artysty.<\/p>\n

Bie\u017c\u0105cy Rok Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego upami\u0119tnia 110. rocznic\u0119 \u015bmierci jednej z najwybitniejszych postaci polskiej kultury. Turystyczny Szlak Wyspia\u0144skiego, zorganizowany przez miasto w ramach obchod\u00f3w wydarzenia, to kopalnia wiedzy na temat \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci „czwartego wieszcza”. Trasa obejmuje 19 punkt\u00f3w. S\u0105 w\u015br\u00f3d nich miejsca zwi\u0105zane z \u017cyciem prywatnym Wyspia\u0144skiego, wystawy dzie\u0142 sztuki i miejsca realizacji projekt\u00f3w, a tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142a najsilniejszych inspiracji artysty.<\/p>\n

Odkrywanie kolejnych etap\u00f3w Szlaku to ogromna przyjemno\u015b\u0107, tym bardziej, \u017ce trasa wiedzie przez urokliwe Stare Miasto: 18 z 19 obiekt\u00f3w znajduje si\u0119 na odcinku mi\u0119dzy B\u0142oniami a ko\u015bcio\u0142em na Ska\u0142ce. Jedynym oddalonym przystankiem jest Muzeum M\u0142odej Polski – popularna Rydl\u00f3wka. Nie pomijaj jednak i tego etapu: wycieczka do Bronowic Ma\u0142ych przybli\u017cy Ci fascynuj\u0105c\u0105 histori\u0119 najs\u0142ynniejszego polskiego wesela i atmosfer\u0119 m\u0142odopolskiego Krakowa.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Muzeum M\u0142odej Polski „Rydl\u00f3wka” w Bronowicach Ma\u0142ych \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Gmach G\u0142\u00f3wny Muzeum Narodowego w Krakowie (ul. 3 Maja 1)<\/h2>\n

Bogate zbiory Muzeum Narodowego obejmuj\u0105 mi\u0119dzy innymi projekty witra\u017cy do katedry wawelskiej, udost\u0119pnione do sta\u0142ego wgl\u0105du. W listopadzie 2017 Muzeum zaprezentuje te\u017c monograficzn\u0105 ekspozycj\u0119 „Wyspia\u0144ski”, po\u015bwi\u0119con\u0105 \u017cyciu i tw\u00f3rczo\u015bci artysty.<\/p>\n

Ju\u017c dzi\u015b zarezerwuj nocleg w Hotelu Best Western Krak\u00f3w<\/a> i pod\u0105\u017caj \u015bladami Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego!<\/p>\n

Pracownia i Muzeum Witra\u017cu (al. Krasi\u0144skiego 23)<\/h2>\n

Pracownia witra\u017cowa Stanis\u0142awa Gabriela \u017bele\u0144skiego okaza\u0142a si\u0119 jedynym zak\u0142adem, kt\u00f3ry sprosta\u0142 surowym wymaganiom Wyspia\u0144skiego. Artysta zrealizowa\u0142 tu wiele projekt\u00f3w: najs\u0142ynniejsze owoce wsp\u00f3\u0142pracy z \u017bele\u0144skim to witra\u017ce do ko\u015bcio\u0142a Franciszkan\u00f3w i gmachu Towarzystwa Lekarskiego. Pracownia dzia\u0142a do dzi\u015b; w budynku znajduje si\u0119 tak\u017ce wystawa po\u015bwi\u0119cona sztuce witra\u017cu.<\/p>\n

Dom J\u00f3zefa Mehoffera (ul. Krupnicza 26)<\/h2>\n

To jeden z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w na szlaku \u2013 obecny Dom Mehoffera jest miejscem narodzin Wyspia\u0144skiego! W latach 80. kamienica przesz\u0142a na w\u0142asno\u015b\u0107 Muzeum Narodowego. Dzi\u015b zobaczysz tu ekspozycj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 biografii artysty.<\/p>\n

Mieszkanie \u017bele\u0144skich (ul. Karmelicka 26)<\/h2>\n

Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski wspomina\u0142 aran\u017cacj\u0119 stworzon\u0105 przez Wyspia\u0144skiego jako „bezlito\u015bnie niewygodn\u0105”, lecz walory estetyczne mieszkania \u017bele\u0144skich nie podlega\u0142y dyskusji. Surowe formy po\u0142\u0105czone z ludowymi motywami tworzy\u0142y niezwykle efektown\u0105, niespotykan\u0105 w\u00f3wczas ca\u0142o\u015b\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 wyposa\u017cenia wn\u0119trza znajduje si\u0119 obecnie w zbiorach Muzeum Narodowego.<\/p>\n

Jama Michalika (ul. Floria\u0144ska 45)<\/h2>\n

Miejsce to warto odwiedzi\u0107 nie tylko ze wzgl\u0119du na Wyspia\u0144skiego – lokal pod dawn\u0105 nazw\u0105 Cukiernia Lwowska by\u0142 wa\u017cnym o\u015brodkiem \u017cycia artystycznego i towarzyskiego m\u0142odopolskiej bohemy. Wyspia\u0144ski spotyka\u0142 si\u0119 tutaj m.in. z Lucjanem Rydlem, Tadeuszem Boyem-\u017bele\u0144skim czy J\u00f3zefem Mehofferem.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Wn\u0119trze Jamy Michalika przy ul. Floria\u0144skiej \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Akademia Sztuk Pi\u0119knych (pl. Matejki 13)<\/h2>\n

To w\u0142a\u015bnie tutaj Wyspia\u0144ski zdobywa\u0142 pierwsze szlify malarskie pod okiem samego Jana Matejki. Od 1902 roku artysta piastowa\u0142 tu tak\u017ce stanowisko profesora katedry malarstwa religijnego i dekoracyjnego.<\/p>\n

Dom pod Krzy\u017cem (ul. Szpitalna 21)<\/h2>\n

W kamienicy mie\u015bci si\u0119 Muzeum Teatralne im. Wyspia\u0144skiego z bogat\u0105 kolekcj\u0105 rekwizyt\u00f3w, kostium\u00f3w, r\u0119kopis\u00f3w i projekt\u00f3w scenografii. Warto wyr\u00f3\u017cni\u0107 spo\u015br\u00f3d nich projekt stroju Lajkonika i wspomniane wy\u017cej rekwizyty do inscenizacji \u201eBoles\u0142awa \u015amia\u0142ego\u201d.<\/p>\n

Teatr im. Juliusza S\u0142owackiego (pl. \u015aw. Ducha 1)<\/h2>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Wyspia\u0144skiego na deskach Teatru Miejskiego wyznaczy\u0142a zupe\u0142nie nowy kierunek w polskiej scenografii teatralnej. Do historii przesz\u0142y mi\u0119dzy innymi kontrowersyjna premiera \u201eWesela\u201d, bezprecedensowa inscenizacja \u201eDziad\u00f3w\u201d Mickiewicza, a tak\u017ce realizacja dramatu \u201eBoles\u0142aw \u015amia\u0142y\u201d z dekoracjami i kostiumami samodzielnego projektu Wyspia\u0144skiego.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

 <\/p>\n

Dom Rzemios\u0142 (ul. Radziwi\u0142\u0142owska 3)<\/h2>\n

Budynek pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 magazynu Teatru im. S\u0142owackiego, od czas\u00f3w wsp\u00f3\u0142czesnych Wyspia\u0144skiemu, a\u017c do pierwszej dekady XXI wieku. Dzi\u015b zobaczysz tu interaktywn\u0105 ekspozycj\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 dzia\u0142alno\u015bci teatru.<\/p>\n

Dom Towarzystwa Lekarskiego (ul. Radziwi\u0142\u0142owska 4)<\/h2>\n

Autorski projekt Wyspia\u0144skiego znakomicie oddawa\u0142 charakter i przeznaczenie budynku. Centralny witra\u017c z wizerunkiem boga s\u0142o\u0144ca Apollo nawi\u0105zywa\u0142 do postaci Miko\u0142aja Kopernika \u2013 patrona Towarzystwa, a tak\u017ce do \u017ar\u00f3de\u0142 sztuki lekarskiej. Cz\u0142onkowie Towarzystwa narzekali na niewygodne meble, lecz artysta wybra\u0142 je nieprzypadkowo: twarde fotele nie sprzyja\u0142y drzemkom i wymusza\u0142y wzmo\u017con\u0105 koncentracj\u0119 w trakcie obrad.<\/p>\n

Pracownia Wyspia\u0144skiego (pl. Mariacki 9)<\/h2>\n

Nieistniej\u0105cy ju\u017c budynek na ty\u0142ach Ko\u015bcio\u0142a Mariackiego by\u0142 pierwsz\u0105 samodzieln\u0105 pracowni\u0105 Wyspia\u0144skiego. Ciasny, skromny lokal nie blokowa\u0142 procesu tw\u00f3rczego: tw\u00f3rca skre\u015bli\u0142 tu pierwsze wersy \u201eWesela\u201d, projektowa\u0142 wawelskie witra\u017ce i wydawa\u0142 pierwsze dramaty.<\/p>\n

Pawilon Wyspia\u0144skiego (pl. Wszystkich \u015awi\u0119tych 2)<\/h2>\n

Budynek autorstwa architekt\u00f3w z pracowni Ingarden & Ewy prezentuje tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Wyspia\u0144skiego w nowoczesnym wydaniu. Projektanci zaczerpn\u0119li inspiracje z wystroju Domu Towarzystwa Lekarskiego i scenografii dramatu \u201eLegenda II\u201d. Centralnym elementem aran\u017cacji s\u0105 wsp\u00f3\u0142czesne witra\u017ce, wykonane na podstawie wawelskich projekt\u00f3w Wyspia\u0144skiego.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Witra\u017c w Domu Towarzystwa Lekarskiego to jedna z inspiracji projektant\u00f3w Pawilonu Wyspia\u0144skiego \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 Franciszkan\u00f3w (pl. Wszystkich \u015awi\u0119tych 3)<\/h2>\n

Ko\u015bcielne polichromie i witra\u017ce s\u0105 realizacj\u0105 projektu Wyspia\u0144skiego. Polne kwiaty namalowane na \u015bcianach symbolizuj\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 \u015bw. Franciszka do boskiego dzie\u0142a stworzenia. Witra\u017ce nad g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzem przedstawiaj\u0105 postaci Franciszka i b\u0142. Salomei \u2013 fundatorki zgromadzenia klarysek. Ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 na arcydzie\u0142o sztuki sakralnej: wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a nieodmiennie wywiera ogromne wra\u017cenie na zwiedzaj\u0105cych.<\/p>\n

Dom D\u0142ugosza (ul. Kanonicza 25)<\/h2>\n

Siedziba \u015bredniowiecznego kronikarza sta\u0142a si\u0119 domem rodziny Wyspia\u0144skich: ma\u0142y Stanis\u0142aw mieszka\u0142 tu w latach 1873-1880.<\/p>\n

Planty<\/h2>\n

Pejza\u017c krakowskiego parku mocno inspirowa\u0142 artyst\u0119. Planty widniej\u0105 na wielu p\u0142\u00f3tnach p\u0119dzla Wyspia\u0144skiego \u2013 wystarczy wymieni\u0107 tu s\u0142ynne \u201ePlanty o \u015bwicie\u201d czy \u201eChocho\u0142y (Planty noc\u0105)\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Obraz „Chocho\u0142y (Planty Noc\u0105”, 1898 r. \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Wawel<\/h2>\n

To jedna z najsilniejszych fascynacji Wyspia\u0144skiego i temat wielu jego projekt\u00f3w \u2013 niestety, \u017caden z nich nie doczeka\u0142 si\u0119 realizacji. O wawelskich witra\u017cach wspomnieli\u015bmy ju\u017c kilkakrotnie: artysta planowa\u0142 seri\u0119 szklanych kompozycji z wizerunkami legendarnych i historycznych bohater\u00f3w Krakowa (Wanda, \u015bw. Stanis\u0142aw, Kazimierz Wielki). Do historii przeszed\u0142 tak\u017ce projekt Akropolis. Wyspia\u0144ski widzia\u0142 Wawel jako serce polskiej pa\u0144stwowo\u015bci; po odzyskaniu terenu wzg\u00f3rza spod austriackiej jurysdykcji zamierza\u0142 umie\u015bci\u0107 tu najwa\u017cniejsze instytucje polityczne, a tak\u017ce teatr i stadion sportowy wzorowane na staro\u017cytnych greckich budowlach.<\/p>\n

Szafirowa Pracownia (ul. Krowoderska 79)<\/h2>\n

Po opuszczeniu lokalu na placu Mariackim Wyspia\u0144ski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do 7-pokojowego mieszkania przy Krowoderskiej. Zamieszkiwa\u0142 tu przez reszt\u0119 \u017cycia, wraz z \u017con\u0105 i czw\u00f3rk\u0105 dzieci. Szafirowa Pracownia, zawdzi\u0119czaj\u0105ca nazw\u0119 niebieskiemu kolorowi \u015bcian, wyda\u0142a na \u015bwiat m.in. dramaty \u201eWyzwolenie\u201d i \u201eNoc listopadowa\u201d. Widok z okna pracowni by\u0142 tak\u017ce jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em natchnienia w ostatnich latach \u017cycia, gdy artysta z\u0142o\u017cony syfilisem nie wychodzi\u0142 ju\u017c z domu. Lokal jest obecnie siedzib\u0105 Fundacji Dom Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego, zajmuj\u0105cej si\u0119 edukacj\u0105 artystyczn\u0105 dzieci i m\u0142odzie\u017cy.<\/p>\n

Krypta Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce (ul. Ska\u0142eczna 15)<\/h2>\n

Krypta jest miejscem poch\u00f3wku Wyspia\u0144skiego \u2013 artysta spocz\u0105\u0142 tu 2 grudnia 1907 roku. Ceremonia pogrzebowa przerodzi\u0142a si\u0119 w spontaniczn\u0105 demonstracj\u0119 patriotyczn\u0105. Krakowianie i delegaci ze wszystkich zabor\u00f3w t\u0142umnie zgromadzili si\u0119 pod ko\u015bcio\u0142em Mariackim; kondukt przy akompaniamencie dzwonu Zygmunta przeszed\u0142 przez Wawel na Ska\u0142k\u0119, a przemarsz sta\u0142 si\u0119 wyrazem d\u0105\u017ce\u0144 do odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci Polski.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Stanis\u0142awa na Ska\u0142ce \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

 <\/p>\n

Rydl\u00f3wka \u2013 Muzeum M\u0142odej Polski (ul. Tetmajera 28)<\/h2>\n

To jedyny punkt naszego szlaku poza centrum Krakowa. Warto pojecha\u0107 do Bronowic Ma\u0142ych, by zobaczy\u0107 miejsce weselnej zabawy Lucjana Rydla i Jadwigi Miko\u0142ajczyk\u00f3wny – wydarzenia te sta\u0142y si\u0119 kanw\u0105 scenariusza jednego z najwybitniejszych polskich dzie\u0142 literackich i teatralnych. Wesele odby\u0142o si\u0119 20 listopada 1900 r. Do dzi\u015b w rocznic\u0119 zabawy odbywa si\u0119 tam inscenizacja osadzania chocho\u0142a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Koleje \u017cycia i tw\u00f3rczo\u015bci Stanis\u0142awa Wyspia\u0144skiego nierozerwalnie wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z Krakowem. Fascynuj\u0105ca w\u0119dr\u00f3wka Szlakiem Wyspia\u0144skiego przybli\u017cy Ci bogaty dorobek tw\u00f3rczy, g\u0142\u00f3wne \u017ar\u00f3d\u0142a inspiracji i najwa\u017cniejsze wydarzenia z \u017cycia artysty.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1065,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,9],"tags":[],"class_list":["post-1064","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele","category-spacerownik"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1064"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1818,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1064\/revisions\/1818"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1065"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1064"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1064"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1064"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}