{"id":122,"date":"2014-07-17T12:57:17","date_gmt":"2014-07-17T10:57:17","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=122"},"modified":"2014-08-25T10:57:51","modified_gmt":"2014-08-25T08:57:51","slug":"dwie-elektryzujace-historie-z-przeszlosci-krakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/dwie-elektryzujace-historie-z-przeszlosci-krakowa","title":{"rendered":"Dwie elektryzuj\u0105ce historie z przesz\u0142o\u015bci Krakowa"},"content":{"rendered":"<p>Na dzieje miasta sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie tylko prze\u0142omowe wydarzenia, przemys\u0142owe przemiany, budowanie i wyburzanie, zmiany w\u0142adz, ale te\u017c historie pojedynczych ludzi, dramatyczne, budz\u0105ce g\u0142o\u015bny protest, wzruszaj\u0105ce, skandaliczne. Postaci takich nie brak r\u00f3wnie\u017c w Krakowie. S\u0105 nimi cho\u0107by cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dokona\u0142 samospalenia, Walenty Badylak i zakonnica-nimfomanka Barbara Ubryk<\/p>\n<h2>Piekarz-patriota<\/h2>\n<p>Walenty Badylak, krakowski piekarz, \u017co\u0142nierz AK na kartach historii zapisa\u0142 si\u0119 jako posta\u0107 tragiczna. W jeden z marcowych porank\u00f3w 1980 roku przyku\u0142 si\u0119 \u0142a\u0144cuchem do studzienki na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie, a nast\u0119pnie obla\u0142 benzyn\u0105 i podpali\u0142. Dlaczego? Swoje powody zapisa\u0142 na trzymanej w r\u0119ku tabliczce. Z jednej strony akt samospalenia by\u0142 wyrazem protestu przeciwko tuszowaniu, przemilczaniu, zak\u0142amywaniu zbrodni katy\u0144skiej. Z drugiej, znakiem bezradno\u015bci wobec postawy syna, kt\u00f3ry najpierw nale\u017ca\u0142 do Hitlerjugend, a p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 w s\u0142u\u017cbach specjalnych.<\/p>\n<p>Wok\u00f3\u0142 p\u0142on\u0105cego cz\u0142owieka na rynku szybko zgromadzi\u0142 si\u0119 t\u0142um. Cz\u0119\u015b\u0107 pr\u00f3bowa\u0142a go odci\u0105gn\u0105\u0107 lub ugasi\u0107, ale mia\u0142 na nich spos\u00f3b \u2013 sw\u00f3j \u0142a\u0144cuch i buteleczki z benzyn\u0105, kt\u00f3re dzia\u0142a\u0142y niczym granaty i co rusz eksplodowa\u0142y. Co wi\u0119cej, w t\u0142umie bardzo szybko pojawili si\u0119 cz\u0142onkowie SB, co dodatkowo parali\u017cowa\u0142o dzia\u0142ania.<\/p>\n<div id=\"attachment_123\" style=\"width: 460px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><a href=\"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-123\" class=\"wp-image-123\" src=\"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym.jpg\" alt=\"Studzienka na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie, przy kt\u00f3rej W. Badylak dokona\u0142 samospalenia\" width=\"450\" height=\"600\" srcset=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym.jpg 640w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym-225x300.jpg 225w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym-250x333.jpg 250w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym-69x91.jpg 69w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Studzienka_badylaka_na_Rynku_Glownym-278x370.jpg 278w\" sizes=\"(max-width: 450px) 100vw, 450px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-123\" class=\"wp-caption-text\">Studzienka na Rynku G\u0142\u00f3wnym w Krakowie, przy kt\u00f3rej W. Badylak dokona\u0142 samospalenia<\/p><\/div>\n<p>SB pr\u00f3bowa\u0142o zatuszowa\u0107 spraw\u0119. Notki w gazetach by\u0142y lakoniczne, a informacje g\u0142osi\u0142y, \u017ce Badylak od lat by\u0142 leczony psychiatrycznie i to choroba sprawi\u0142a, \u017ce postanowi\u0142 targn\u0105\u0107 si\u0119 na swoje \u017cycie.<\/p>\n<p>Dopiero po latach czyn Walentego Badylaka m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 upami\u0119tniony. Dzi\u015b na Rynku G\u0142\u00f3wnym zobaczy\u0107 mo\u017cna wmurowan\u0105 w kostk\u0119 brukow\u0105 tablic\u0119 oraz tabliczk\u0119 zamocowan\u0105 na hydrancie, do kt\u00f3rego przyku\u0142 si\u0119 Badylak. Patriotyczny gest \u017co\u0142nierza AK sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c inspiracj\u0105 dla tw\u00f3rc\u00f3w. Po\u015bwi\u0119cone s\u0105 mu m.in. wiersz Bronis\u0142awa Maja, obraz Eugeniusza Wa\u0144ka oraz film \u015awi\u0119ty Ogie\u0144 Jaros\u0142awa Ma\u0144ki i Macieja Grabysy.<\/p>\n<h2>Skandaliczna historia zakonnicy<\/h2>\n<p>Barbara Ubryk to bohaterka skandalu, kt\u00f3ry wydarzy\u0142 si\u0119 za klasztornymi murami. U Karmelitanek Bosych przy ul. Kopernika w Krakowie. Jej los budzi oburzenie i niedowierzania, ale doskonale wiemy, \u017ce i dzi\u015b nie brak makabrycznych historii o ludziach wi\u0119zionych latami, g\u0142odzonych, bez dost\u0119pu do \u015bwiata zewn\u0119trznego.<\/p>\n<p>W 1890 roku do krakowskiego s\u0105du wp\u0142yn\u0105\u0142 anonimowy donos. Zgodnie z nim w klasztorze karmelitanek jedna z zakonnic mia\u0142a by\u0107 wi\u0119ziona i przetrzymywana w nieludzkich warunkach. Spraw\u0119 postanowiono zbada\u0107. Rzecz jasna po wcze\u015bniejszej konsultacji z w\u0142adzami ko\u015bcielnymi, by \u2013 je\u015bli informacja oka\u017ce si\u0119 nieprawdziwa \u2013 nie wywo\u0142ywa\u0107 niepotrzebnego konfliktu.<\/p>\n<p><a href=\"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848.png\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-124\" src=\"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848.png\" alt=\"Barbara_Ubryk_1848\" width=\"650\" height=\"431\" srcset=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848.png 1024w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848-300x198.png 300w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848-250x165.png 250w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848-69x45.png 69w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2014\/07\/Barbara_Ubryk_1848-278x184.png 278w\" sizes=\"(max-width: 650px) 100vw, 650px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Za zgod\u0105 biskupa specjalnie powo\u0142ana komisja uda\u0142a si\u0119 do klasztoru. To, co zobaczyli jej cz\u0142onkowie, wszystkich wprawi\u0142o w os\u0142upienie. W ciemnej, pozbawionej okien celi w k\u0105cie siedzia\u0142a naga, brudna, poobijana zakonnica, bardziej przypominaj\u0105ca ludzki szkielet albo zwierz\u0119 ani\u017celi cz\u0142owieka. Po kr\u00f3tkiej rozmowie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107, \u017ce cierpi na chorob\u0119 psychiczn\u0105.<\/p>\n<p>Zakonnic\u0119, kt\u00f3r\u0105 by\u0142a Barbara Ubryk, przewieziono do szpitala. Wa\u017cy\u0142a tylko 34 kg. Przeorysze i kilka innych os\u00f3b zwi\u0105zanych ze spraw\u0105 postawiono przed s\u0105dem. W czasie \u015bledztwa okaza\u0142o si\u0119, \u017ce Barbara Ubryk by\u0142a wi\u0119ziona przez 21 lat. Dlaczego? Jak zezna\u0142y siostry przeniesienie jej do karceru by\u0142o konieczno\u015bci\u0105 po tym, jak si\u0119 zachowywa\u0142a. Podobno przyp\u0142ywy chorobliwej pobo\u017cno\u015bci przeplata\u0142y si\u0119 u niej z zachowaniami nieprzyzwoitymi: nagimi ta\u0144cami w celi, gorsz\u0105cymi ruchami wykonywanymi w oknie. Jak m\u00f3wiono, agresja w stosunku do opiekuj\u0105cych si\u0119 ni\u0105 si\u00f3str a tak\u017ce samej siebie zmusi\u0142a przeorysz\u0119 do zarz\u0105dzenia usuni\u0119cia z jej celi wszystkich przedmiot\u00f3w: pieca, mebli a nawet deski klozetowej. Z czasem pami\u0119\u0107 o siostrze stopniowo zanika\u0142a i zagl\u0105dano do niej coraz rzadziej.<\/p>\n<p>Historia Barbary Ubryk ko\u0144czy si\u0119 w zak\u0142adzie psychiatrycznym. Lekarze stwierdzili u niej nimfomani\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na dzieje miasta sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 nie tylko prze\u0142omowe wydarzenia, przemys\u0142owe przemiany, budowanie i wyburzanie, zmiany w\u0142adz, ale te\u017c historie pojedynczych ludzi, dramatyczne, budz\u0105ce g\u0142o\u015bny protest, wzruszaj\u0105ce, skandaliczne. Postaci takich nie brak r\u00f3wnie\u017c w Krakowie. S\u0105 nimi cho\u0107by cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dokona\u0142 samospalenia, Walenty Badylak i zakonnica-nimfomanka Barbara Ubryk Piekarz-patriota Walenty Badylak, krakowski piekarz, \u017co\u0142nierz AK na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":124,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/122\/revisions\/125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/124"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}