{"id":1323,"date":"2018-04-27T09:12:00","date_gmt":"2018-04-27T07:12:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1323"},"modified":"2018-04-27T09:12:00","modified_gmt":"2018-04-27T07:12:00","slug":"adas-skrzynecki-i-eros-pomniki-i-rzezby-na-rynku-glownym","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/adas-skrzynecki-i-eros-pomniki-i-rzezby-na-rynku-glownym","title":{"rendered":"„Ada\u015b”, Skrzynecki i Eros – pomniki i rze\u017aby na Rynku G\u0142\u00f3wnym"},"content":{"rendered":"

Spaceruj\u0105c po krakowskim rynku \u0142atwo zagubi\u0107 si\u0119 w t\u0142umie turyst\u00f3w. Je\u017celi planujesz spotkanie z krakowskimi znajomymi, najprawdopodobniej skieruj\u0105 Ci\u0119 wi\u0119c pod G\u0142ow\u0119, Adasia<\/i> lub Pana na \u0142aweczce<\/i>. Co to za miejsca i sk\u0105d wywodz\u0105 si\u0119 ich zwyczajowe nazwy?<\/p>\n

<\/p>\n

Eros bendato<\/i>, czyli s\u0142ynna G\u0142owa <\/i>\/ okolice Wie\u017cy Ratuszowej<\/b><\/h2>\n

Rze\u017aba zosta\u0142a podarowana miastu przez Igora Mitoraja \u2013 absolwenta krakowskiej ASP \u2013 w 2005 roku, z zastrze\u017ceniem umieszczenia jej na Rynku G\u0142\u00f3wnym. Przeciwko takiej lokalizacji protestowa\u0142a zdecydowana wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w i historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy w drodze plebiscytu wytypowali dla niej okolice Galerii Krakowskiej. Bezskutecznie \u2013 na skutek sprzeciwu znanego w ca\u0142ej Europie autora w\u0142adze miasta podtrzyma\u0142y swoj\u0105 decyzj\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>

„Eros bendato” Igor Mitoraj \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Dzie\u0142a Mitoraja widniej\u0105 tak\u017ce na ulicach Pary\u017ca, Rzymu czy Mediolanu. Zazwyczaj przedstawiaj\u0105 zainspirowane staro\u017cytn\u0105 Grecj\u0105 i Rzymem zwielokrotnione fragmenty sylwetki ludzkiej, celowo nadszarpni\u0119te <\/i>z\u0119bem czasu \u2013 w postaci dziur, uszkodze\u0144 i sp\u0119ka\u0144. Elementem charakterystycznym prac Mitoraja s\u0105 usta, na\u015bladuj\u0105ce kszta\u0142t ust autora \u2013 element pe\u0142ni rol\u0119 nieformalnego podpis<\/i> rze\u017abiarza na dziele.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 pomnik\u00f3w jest pusta w \u015brodku lub powalona, co symbolizuje przemijanie i niedoskona\u0142o\u015b\u0107 ka\u017cdego z nas. Wystawienie oszpeconych pomnik\u00f3w w przestrzeni miejskiej ma na celu zach\u0119cenie przechodni\u00f3w do fotografowania si\u0119 z obiektem lub wewn\u0105trz niego, podkre\u015blaj\u0105c silne uzale\u017cnienie r\u00f3\u017cnych aspekt\u00f3w \u017cycia (w tym r\u00f3wnie\u017c sztuki) od rozrywki we wsp\u00f3\u0142czesnym \u015bwiecie.<\/p>\n

Skrzynecki, pan na \u0142aweczce<\/em> \/ Kamienica Pod Blach\u0105 <\/i><\/b><\/h2>\n

Piotr Skrzynecki to jeden z za\u0142o\u017cycieli najbardziej elitarnego miejsca spotka\u0144 student\u00f3w kierunk\u00f3w artystycznych –\u2013<\/i> Piwnicy pod Baranami \u2013 <\/i>z kt\u00f3rego wywodzi si\u0119 kabaret o tej samej nazwie. Artysta pe\u0142ni\u0142 w nim rol\u0119 konferansjera i animatora, ka\u017cdego dnia inspiruj\u0105c kolejne pokolenia Polak\u00f3w do przeciwstawiania si\u0119 \u00f3wczesnemu zniewoleniu. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na fakt, i\u017c artysta przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia szydzi\u0142 z wszelkiej postaci m\u0119\u017c\u00f3w stanu<\/i> i ich megalomanii oraz samouwielbienia, w wyniku kt\u00f3rych podstawowym celem \u017cycia stawa\u0142o si\u0119 postawienie w\u0142asnego pomnika.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Pomnik Piotra Skrzyneckiego na Rynku G\u0142\u00f3wnym \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Pomnik znajduje si\u0119 w k\u0105cie ogr\u00f3dka drink baru Vis-\u00e0-vis <\/i>(s\u0142ynnego Zwisa<\/i>),<\/i> kt\u00f3ry przez lata funkcjonowa\u0142 jako nieformalne biuro Piwnicy pod Baranami<\/i>. Podobnie jak za \u017cycia, pan Piotr wpatruje si\u0119 w p\u0142yt\u0119 Rynku G\u0142\u00f3wnego znad fili\u017canki ma\u0142ej czarnej. Dzi\u0119ki odpowiedniej konstrukcji rze\u017aby, w d\u0142oni artysty codziennie pojawia si\u0119 \u015bwie\u017cy bukiet sezonowych kwiat\u00f3w. Figur\u0119 na Rynku G\u0142\u00f3wnym ods\u0142oni\u0119to 29 czerwca 2000 roku, w dniu imienin Skrzyneckiego. Pomniki artysty znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce przed budynkiem II Katedry Chor\u00f3b Wewn\u0119trznych Collegium Medicum UJ oraz w parku Decjusza.<\/p>\n

Ada\u015b<\/em>, pomnik Adama Mickiewicza \/ przy Sukiennicach<\/b><\/h2>\n

Pomnik zosta\u0142 ods\u0142oni\u0119ty w setn\u0105 rocznic\u0119 urodzin wieszcza. Projekt autorstwa Teodora Rygiera (kt\u00f3ry pokona\u0142 m.in. koncepcj\u0119 Jana Matejki) zrealizowano niemal w ca\u0142o\u015bci ze sk\u0142adek publicznych. Co ciekawe, samego wyboru dokonano w drodze trzech odr\u0119bnych konkurs\u00f3w; typy kolejnych projektant\u00f3w wyklucza\u0142y zbyt wysokie koszta, niewywi\u0105zanie si\u0119 z umowy czy agresywne zachowanie.<\/p>\n

10-metrowa konstrukcja obejmuje sylwetk\u0119 wieszcza umieszczon\u0105 na postumencie, u st\u00f3p kt\u00f3rej rozlokowano cztery spersonifikowane alegorie: Ojczyzn\u0119, M\u0119stwo, Nauk\u0119 i Poezj\u0119, oraz dedykacj\u0119 – \u201eAdamowi Mickiewiczowi Nar\u00f3d<\/i>\u201d. Obecny kszta\u0142t monumentu zosta\u0142 odtworzony w oparciu o elementy odnalezione na z\u0142omowisku w Hamburgu \u2013 17 sierpnia 1940 roku dosz\u0142o bowiem do symbolicznego wysadzenia pomnika przez hitlerowc\u00f3w; akt ten mia\u0142 przypiecz\u0119towa\u0107 ca\u0142kowite przej\u0119cie kontroli nad narodem polskim. Ponowne ods\u0142oni\u0119cie pomnika przypad\u0142o na rok 1955.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Pomnik Adama Mickiewicza to jedna z wizyt\u00f3wek Krakowa \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Ze wzgl\u0119du na charakterystyczne po\u0142o\u017cenie Ada\u015b<\/i> jest cz\u0119stym punktem spotka\u0144 i g\u0142\u00f3wnym symbolem Krakowa. W trakcie turnieju pi\u0142karskiego Euro 2012 pomnik przystrajano kotylionami w barwach narodowych Polski, a tak\u017ce Holandii, Anglii i W\u0142och \u2013 dru\u017cyn stacjonuj\u0105cych w blisko po\u0142o\u017conych bazach. Pomnik Mickiewicza stanowi r\u00f3wnie\u017c centrum r\u00f3\u017cnego typu wydarze\u0144 kulturalnych, do kt\u00f3rych zaliczaj\u0105 si\u0119 m.in. coroczne przystrajanie kwiatami z okazji imienin poety (24.12) czy bo\u017conarodzeniowa prezentacja konkursowych szopek.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spaceruj\u0105c po krakowskim rynku \u0142atwo zagubi\u0107 si\u0119 w t\u0142umie turyst\u00f3w. Je\u017celi planujesz spotkanie z krakowskimi znajomymi, najprawdopodobniej skieruj\u0105 Ci\u0119 wi\u0119c pod G\u0142ow\u0119, Adasia lub Pana na \u0142aweczce. Co to za miejsca i sk\u0105d wywodz\u0105 si\u0119 ich zwyczajowe nazwy?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1324,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1323","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1323"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1327,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1323\/revisions\/1327"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1324"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1323"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1323"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1323"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}