{"id":137,"date":"2014-08-11T11:40:38","date_gmt":"2014-08-11T09:40:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=137"},"modified":"2014-09-05T08:46:19","modified_gmt":"2014-09-05T06:46:19","slug":"wahadlo-ktore-trzeba-zobaczyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wahadlo-ktore-trzeba-zobaczyc","title":{"rendered":"Wahad\u0142o, kt\u00f3re trzeba zobaczy\u0107"},"content":{"rendered":"

Wahad\u0142o. Ka\u017cdy z nas widzia\u0142 je wielokrotnie i przechodzi\u0142 obok niego bez wi\u0119kszego zainteresowania. Jednak to, kt\u00f3re znajduje si\u0119 w Krakowie, jest jedyne w swoim rodzaju. I nie chodzi tu bynajmniej o jego walory artystyczne, cho\u0107 i one robi\u0105 wra\u017cenie, ale o to, jak w prosty spos\u00f3b mo\u017cna zobrazowa\u0107 prze\u0142omowe dla nauki twierdzenia. O czym upewnia wahad\u0142o krakowskie? O tym, \u017ce Ziemia nie stoi w miejscu.<\/p>\n

Fizyk, kt\u00f3ry chcia\u0142 by\u0107 lekarzem<\/h2>\n

Tw\u00f3rc\u0105 wahad\u0142a Foucalta, bo o nim w\u0142a\u015bnie mowa, by\u0142 francuski fizyk i astronom, Jean Bernard L\u00e9on Foucault. Podobno chcia\u0142 on zosta\u0107 lekarzem, ale mdla\u0142 na widok krwi i by\u0142 zmuszony wybra\u0107 inny zaw\u00f3d. Z korzy\u015bci\u0105 dla nauki zreszt\u0105, gdy\u017c uda\u0142o mu si\u0119 nie tylko udowodni\u0107 do\u015bwiadczalnie efekt Coriolisa (zakrzywienie toru cia\u0142 poruszaj\u0105cych si\u0119 w zamkni\u0119tym uk\u0142adzie), ale te\u017c dokona\u0107 jednego z pierwszych pomiar\u00f3w pr\u0119dko\u015bci \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n

Jak wahad\u0142o dowiod\u0142o, \u017ce Ziemia nie stoi w miejscu<\/h2>\n

Stworzone przez Francuza wahad\u0142o dowodzi, \u017ce Ziemia obraca si\u0119 wok\u00f3\u0142 w\u0142asnej osi. W jaki spos\u00f3b? Je\u015bli wprawimy je w ruch pocz\u0105tkowo b\u0119dzie ono pokonywa\u0142o identyczny tor \u2013 do przodu i do ty\u0142u, ale po pewnym czasie p\u0142aszczyzna jego waha\u0144 zmieni si\u0119 (ulegnie odchyleniu).<\/p>\n

Paryskie pokazy i mi\u0119dzynarodowa mania<\/h2>\n
\"wahad\u0142o\"<\/a>

Pokaz wahad\u0142a Foucaulta \/ Wikipedia \/ Zorro2212 \/ CC BY-SA 3.0<\/p><\/div>\n

Pierwszy pokaz zosta\u0142 zorganizowany w 1851 roku w Obserwatorium Astronomicznym w Pary\u017cu. Wykorzystano do niego wahad\u0142o o d\u0142ugo\u015bci 11 metr\u00f3w. Sukces do\u015bwiadczenia zaowocowa\u0142 poparciem ze strony ksi\u0119cia Luisa Napoleona i powt\u00f3rzeniem pokazu w Panteonie, tym razem z u\u017cyciem wahad\u0142a o d\u0142ugo\u015bci 67 metr\u00f3w i wadze 28 kg. Wydarzenie to odbi\u0142o si\u0119 echem nie tylko w \u015bwiecie nauki. Na prezentacje \u015bci\u0105ga\u0142y t\u0142umy, a do\u015bwiadczenie zacz\u0119to powtarza\u0107 w kolejnych miastach w Europie, a nawet Stanach Zjednoczonych. Jego popularno\u015b\u0107 by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce obecnie mo\u017cna je zobaczy\u0107 w muzeach, bazylikach i uniwersytetach na ca\u0142ym \u015bwiecie. Najs\u0142ynniejsze, bo najwi\u0119ksze i najci\u0119\u017csze, okazy znajduj\u0105 si\u0119 m.in. w Centrum Kongresowym w Portland (408 kg i 27 m), na Uniwersytecie w Kolorado (300 kg, 40 m) czy te\u017c w siedzibie ONZ w Nowym Jorku.<\/p>\n

Wahad\u0142o w Krakowie<\/h2>\n

Wahad\u0142o, kt\u00f3re znajduje si\u0119 w Krakowie, wa\u017cy 26 kg i ma nieca\u0142e 47 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci. Zobaczy\u0107 je mo\u017cna w ko\u015bciele \u015bw. Piotra i Paw\u0142a, kt\u00f3ry od hotelu Best Western Krak\u00f3w Old Town oddalony jest o 10 minut piechot\u0105 (je\u015bli chcemy do niego dotrze\u0107 z hotelu Best Western Galicya konieczny b\u0119dzie nieco d\u0142u\u017cszy, bo godzinny spacerek albo wybranie komunikacji miejskiej). Dla u\u0142atwienia obserwacji jego odchyle\u0144 na posadzce \u015bwi\u0105tyni narysowano nie tylko specjaln\u0105 czarn\u0105 lini\u0119, ale te\u017c zastosowano laserow\u0105 wi\u0105zk\u0119 oddaj\u0105c\u0105 wykonywany przez wahad\u0142o ruch.<\/p>\n

Krakowskie wahad\u0142o nie jest jedynym wahad\u0142em Foucalta znajduj\u0105cym si\u0119 w Polsce (podobne mo\u017cna zobaczy\u0107 m.in. w Toruniu, Szczecinie, Gda\u0144sku czy Kielcach), ale jest najd\u0142u\u017csze. Warto r\u00f3wnie\u017c doda\u0107, \u017ce to w\u0142a\u015bnie w stolicy Ma\u0142opolski, w ramach Dni Krakowa odby\u0142 si\u0119 pierwszy pokaz francuskiego wynalazku. Wydarzenie mia\u0142o miejsce w czerwcu 1949 roku, rozpisywa\u0142y si\u0119 o nim gazety i \u015bci\u0105gn\u0119\u0142y na nie t\u0142umy.<\/p>\n

Je\u015bli planujesz nieco d\u0142u\u017csz\u0105 wizyt\u0119 w Krakowie, a w naszym hotelu<\/a> sp\u0119dzasz nie tylko weekend, warto wybra\u0107 si\u0119 na jeden z pokaz\u00f3w wahad\u0142a. Odbywaj\u0105 si\u0119 one w ka\u017cdy czwartek o godzinie 10, 11 i 12. Oczywi\u015bcie w ko\u015bciele Piotra i Paw\u0142a przy ulicy Grodzkiej.<\/p>\n

 
\n