{"id":1471,"date":"2018-11-13T11:41:58","date_gmt":"2018-11-13T10:41:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1471"},"modified":"2018-11-27T11:52:51","modified_gmt":"2018-11-27T10:52:51","slug":"krakow-tu-rodzila-sie-niepodleglosc-polski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/krakow-tu-rodzila-sie-niepodleglosc-polski","title":{"rendered":"Krak\u00f3w – tu rodzi\u0142a si\u0119 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski"},"content":{"rendered":"

Krak\u00f3w by\u0142 pierwszym miastem, wyzwolonym przez Legiony Polskie spod w\u0142adzy zaborc\u00f3w. Setna rocznica odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci to znakomita okazja, by poszuka\u0107 \u015blad\u00f3w tych historycznych wydarze\u0144. Zapraszamy na patriotyczny spacer po Krakowie!<\/p>\n

<\/p>\n

Ul. Oleandry – Muzeum Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego<\/h2>\n

Odt\u0105d nie ma Strzelc\u00f3w, ani Dru\u017cyniak\u00f3w. Wszyscy, co tu jeste\u015bcie zebrani, jeste\u015bcie \u017co\u0142nierzami polskimi. (\u2026) Jedynym waszym znakiem jest odt\u0105d orze\u0142 bia\u0142y<\/em> – tak w sierpniu 1914 r. zwraca\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Pi\u0142sudski do 144 \u017co\u0142nierzy I Kompanii Kadrowej. Jednostka zosta\u0142a sformowana na potrzeby rosyjsko-austriackich walk w okolicach J\u0119drzejowa i Kielc. Marsza\u0142ek mia\u0142 jednak wobec niej zgo\u0142a inne plany: zainspirowany histori\u0105 powstania styczniowego, chcia\u0142 jak najg\u0142\u0119biej uniezale\u017cni\u0107 si\u0119 od austro-w\u0119gierskich w\u0142adz i zbudowa\u0107 podwaliny przysz\u0142ej armii niepodleg\u0142ej Polski.<\/p>\n

Wymarsz I Kompanii Kadrowej, zgrupowanej w\u0142a\u015bnie na ul. Oleandry, nast\u0105pi\u0142 6 sierpnia 1914 r. Cho\u0107 bezpo\u015brednie za\u0142o\u017cenia operacji okaza\u0142y si\u0119 kl\u0119sk\u0105, uda\u0142o si\u0119 zrealizowa\u0107 te d\u0142ugofalowe: z biegiem czasu I Kompania Kadrowa rozwin\u0119\u0142a si\u0119 w I Brygad\u0119 Legion\u00f3w Polskich.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Historyczne zdj\u0119cie I Kompanii Kadrowej na ul. Oleandry \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

W miejscu wymarszu wojsk mie\u015bci si\u0119 obecnie Muzeum Czynu Niepodleg\u0142o\u015bciowego<\/strong> \u2013 Dom im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, wzniesiony w latach 30. XX wieku z inicjatywy by\u0142ych legionist\u00f3w w celu upami\u0119tnienia dzie\u0142a Naczelnika. Zobaczysz tam bogaty zbi\u00f3r pami\u0105tek zwi\u0105zanych z Pi\u0142sudskim, a tak\u017ce legionistami, marsza\u0142kiem Edwardem Rydz-\u015amig\u0142ym, II wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 i dzia\u0142alno\u015bci\u0105 Pa\u0144stwa Podziemnego.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Dom im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Ul. Pi\u0142sudskiego<\/h2>\n

Po przekroczeniu B\u0142o\u0144 i przej\u015bciu przez Aleje znajdziesz si\u0119 na ulicy Pi\u0142sudskiego \u2013 wcze\u015bniej Wolskiej, obecne miano nadano jej w 1933 roku. Pami\u0119\u0107 marsza\u0142ka czci tak\u017ce pomnik zlokalizowany na zbiegu ulic Wenecja i Garncarskiej. Idea jego wzniesienia powsta\u0142a ju\u017c w latach 20. minionego wieku, jednak ostatecznie uko\u0144czono go dopiero w 2008 r.<\/p>\n

Monumenty d\u0142uta Czes\u0142awa D\u017awigaja przedstawiaj\u0105 postaci\u00a0Pi\u0142sudskiego i Czw\u00f3rki Legionowej<\/strong>; pozycja \u017co\u0142nierzy wskazuje na gotowo\u015b\u0107 do wymarszu. U st\u00f3p Pi\u0142sudskiego pyszni si\u0119 orze\u0142 zrywaj\u0105cy okowy \u2013 symbol polskiej niezale\u017cno\u015bci. Nad obiema figurami g\u00f3ruje maszt zako\u0144czony kopi\u0105 g\u0142\u00f3wki laski marsza\u0142kowskiej.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Czw\u00f3rka Legionowa – fragment pomniku przy ul. Pi\u0142sudskiego w Krakowie \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Wie\u017ca Ratuszowa na Rynku G\u0142\u00f3wnym<\/h2>\n

U wylotu ul. Pi\u0142sudskiego zobaczysz Collegium Novum; przejd\u017a obok gmachu na ul. Go\u0142\u0119bi\u0105, nast\u0119pnie skr\u0119\u0107 w Brack\u0105. Ulica prowadzi na Rynek G\u0142\u00f3wny, pod Wie\u017c\u0119 Ratuszow\u0105, gdzie 31 pa\u017adziernika 1918 roku nast\u0105pi\u0142o symboliczne przej\u0119cie odwachu spod w\u0142adzy austriackiej i pierwsza zmiana warty na polsk\u0105<\/strong>. Wydarzenie zosta\u0142o przypiecz\u0119towane uroczystym odczytaniem i podpisaniem aktu przekazuj\u0105cego w\u0142adz\u0119 stronie polskiej.<\/p>\n

Tradycja uroczystej zmiany warty w rocznic\u0119 wyzwolenia Krakowa trwa\u0142a do 1934 r. W czasie II wojny \u015bwiatowej odwach pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 niemieckiej wartowni. Tak naznaczony obiekt zburzono rok po zako\u0144czeniu wojny; obecnie o wydarzeniach z 31.10.1918 przypomina specjalna tablica pami\u0105tkowa na Wie\u017cy.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Krypta J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego na Wawelu \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Katedra Wawelska \u2013 krypta J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego<\/h2>\n

Ulica Grodzka prowadzi z Rynku G\u0142\u00f3wnego do Wawelu, a wi\u0119c miejsca spoczynku Pi\u0142sudskiego<\/strong>. Mogi\u0142a Naczelnika znajduje si\u0119 w krypcie pod Wie\u017c\u0105 Srebrnych Dzwon\u00f3w, zaprojektowanej przez Adolfa Szyszko-Bohusza. Zgodnie z ostatni\u0105 wol\u0105 Pi\u0142sudskiego, w grobowcu zamkni\u0119to tak\u017ce urn\u0119 z ziemi\u0105 z mogi\u0142y matki marsza\u0142ka \u2013 Marii z Billewicz\u00f3w Pi\u0142sudskiej.<\/p>\n

Grobowiec znajduje si\u0119 za a\u017curow\u0105 krat\u0105 z wykutymi herbami Polski i Litwy, a tak\u017ce herbem Ko\u015bciesza rodziny Pi\u0142sudskich. R\u00f3wnie interesuj\u0105ce jest wyj\u015bcie z krypty. Na baldachimie widnieje inskrypcja corpora dormiunt, animae vigilant<\/em>\u00a0(pol. cia\u0142a \u015bpi\u0105, dusze czuwaj\u0105<\/em>), a podtrzymuj\u0105 go nefrytowe kolumny z warszawskiego soboru im. Aleksandra Newskiego. Stalowe elementy konstrukcji przetopiono z dzia\u0142 armii austriackiej.<\/p>\n

\"\"<\/a>

P\u0142yta Grobu Nieznanego \u017bo\u0142nierza w Krakowie \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Plac Matejki \u2013 Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza<\/h2>\n

Krakowianie pami\u0119taj\u0105 i zawsze pami\u0119tali o tysi\u0105cach anonimowych wojak\u00f3w, kt\u00f3rzy przelali krew za wolno\u015b\u0107 Ojczyzny. Ho\u0142dem dla nich jest Gr\u00f3b Nieznanego \u017bo\u0142nierza<\/strong> w centrum placu Matejki. Pierwszy pomnik, ufundowany przez Mariana D\u0105browskiego, stan\u0105\u0142 tam w 1925 roku. Niemieckie wojska zniszczy\u0142y go podczas nalot\u00f3w w 1939.<\/p>\n

Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej miejsce nabra\u0142o nowego znaczenia. W miejscu pomnika umieszczono urn\u0119 z ziemi\u0105 \u015bwie\u017co zebran\u0105 na polach bitewnych. W latach 70. urn\u0119 przykry\u0142a nowa p\u0142yta, z inskrypcjami po\u015bwi\u0119conymi pami\u0119ci uczestnik\u00f3w obu wielkich wojen. Konstrukcja zawiera tak\u017ce gazowy znicz, kt\u00f3ry p\u0142onie do dzi\u015b, podczas uroczystych obchod\u00f3w patriotycznych rocznic.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krak\u00f3w by\u0142 pierwszym miastem, wyzwolonym przez Legiony Polskie spod w\u0142adzy zaborc\u00f3w. Setna rocznica odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci to znakomita okazja, by poszuka\u0107 \u015blad\u00f3w tych historycznych wydarze\u0144. Zapraszamy na patriotyczny spacer po Krakowie!<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1474,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1471","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1471"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1471"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1471\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1481,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1471\/revisions\/1481"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1474"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1471"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1471"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1471"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}