{"id":1834,"date":"2020-02-21T09:43:20","date_gmt":"2020-02-21T08:43:20","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1834"},"modified":"2020-02-21T12:20:26","modified_gmt":"2020-02-21T11:20:26","slug":"comber-babski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/comber-babski","title":{"rendered":"Comber Babski"},"content":{"rendered":"\n

Ostatnie dni karnawa\u0142u kojarzymy g\u0142\u00f3wnie z t\u0142ustym czwartkiem. Niewiele os\u00f3b nawet w samym Krakowie pami\u0119ta, \u017ce dawniej stolica Ma\u0142opolski w przeddzie\u0144 \u015arody Popielcowej zostawa\u0142a zdominowana przez lokalne przekupki. Dowiedz si\u0119, czym by\u0142 comber babski i dlaczego zosta\u0142 zapomniany.<\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n

Czym\njest comber?<\/h2>\n\n\n\n

Je\u015bli zajrzysz do\nencyklopedii, to dowiesz si\u0119, \u017ce comber jest mi\u0119sem z ko\u015bci\u0105 z\ncz\u0119\u015bci l\u0119d\u017awiowej grzbietu zwierz\u0105t rze\u017anych i \u0142ownych. Mo\u017ce\nwi\u0119c istnie\u0107 comber kr\u00f3liczy lub zaj\u0119czy. Jednak s\u0142owo to ma\njeszcze jedno znaczenie.<\/p>\n\n\n\n

Wyraz ten pochodzi\nprawdopodobnie z j\u0119zyka niemieckiego. W drugim znaczeniu wywodzi si\u0119\nod czasownika \u201ecombrzy\u0107\u201d<\/strong>, co znaczy mniej wi\u0119cej tyle,\nco \u201eswawoli\u0107\u201d i to naprawd\u0119 t\u0119go.<\/p>\n\n\n\n

Comber\nbabski w Krakowie<\/h2>\n\n\n\n

W dawnych czasach\nkobiety w Ma\u0142opolsce nazywano po prostu babami. St\u0105d te\u017c wzi\u0119\u0142a\nsi\u0119 nazwa starego \u015bwi\u0119ta \u2013 comber babski<\/strong>. Nie wiadomo\ndok\u0142adnie, czy tradycja ta w ma\u0142opolskich wsiach i miasteczkach\nmia\u0142a inny przebieg ni\u017c w Krakowie, gdy\u017c jedyne dost\u0119pne \u017ar\u00f3d\u0142a\nm\u00f3wi\u0105 o obchodach wy\u0142\u0105cznie w Grodzie Kraka.<\/p>\n\n\n\n

Marsz bab na Krak\u00f3w<\/h3>\n\n\n\n

Ostatki\nrozpoczynaj\u0105ce si\u0119 tradycyjnie w t\u0142usty czwartek mia\u0142y tu\nszczeg\u00f3lnie huczny fina\u0142 w przeddzie\u0144 \u015arody Popielcowej.\nNiewiasty, czyli po dawnemu baby zbiera\u0142y si\u0119 pod\u00f3wczas przy\nko\u015bciele Matki Bo\u017cej na Piasku, czyli na rogu ul. Garbarskiej i\nKarmelickiej, formuj\u0105c spor\u0105 grup\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zgromadzenie to\nsk\u0142ada\u0142o si\u0119 przede wszystkim z podkrakowskich przekupek<\/strong>,\nczyli handlarek jarzynami i ogrodniczek. Wszystkie przebrane by\u0142y w\nwymy\u015blne stroje, udaj\u0105c wielkie damy. Jedwabie i at\u0142asy\nzast\u0119powa\u0142y jednak siermi\u0119\u017cnymi worami, a we w\u0142osy wplata\u0142y\nwi\u00f3ry.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie \u201earmia\u201d\nbab rozpoczyna\u0142a marsz w stron\u0119 Bramy Szewskiej. Na czele sz\u0142a\nprzekupka piastuj\u0105ca godno\u015b\u0107 marsza\u0142ka. Jej zadaniem by\u0142o\nniesienie wielkiej s\u0142omianej kuk\u0142y, przedstawiaj\u0105cej m\u0119\u017cczyzn\u0119\nnazywanego \u201ecombrem\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onkinie pochodu po przekroczeniu mur\u00f3w miejskich wprawia\u0142y w pop\u0142och wszystkich okolicznych m\u0119\u017cczyzn. Poch\u00f3d zwyczajowo dociera\u0142 na krakowski rynek ko\u0142o po\u0142udnia.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Pozosta\u0142o\u015b\u0107 po Bramie Szewskiej w Krakowie \/ fot. Wikipedia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Rzeczpospolita\nBabska<\/h3>\n\n\n\n

W ten jeden dzie\u0144\nKrak\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 Rzeczpospolit\u0105 Babsk\u0105. Na rynku przekupki\nrozpoczyna\u0142y polowanie, na sygna\u0142 rozbiegaj\u0105c si\u0119 na wszystkie\nstrony. Ich ofiarami byli zawsze m\u0119\u017cczy\u017ani, najcz\u0119\u015bciej m\u0142odzi\ni urodziwi oraz bogaci.<\/p>\n\n\n\n

M\u0142odych krakowian\n\u201ecombrzono\u201d<\/strong>, czyli szarpano za w\u0142osy, wi\u0105zano powrozami,\nprzewracano na ziemi\u0119 i przykuwano do wielkiej k\u0142ody drewna, kt\u00f3r\u0105\nnieszcz\u0119\u015bnicy musieli w\u0142\u00f3czy\u0107 po ulicach, wprawiaj\u0105c w\nrozbawienie okolicznych gapi\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Starsi i \u017conaci\nm\u0119\u017cczy\u017ani byli zaczepiani, otaczani i zmuszani do szalonych\npl\u0105s\u00f3w. Je\u015bli chcieli wyj\u015b\u0107 z niewoli, musieli si\u0119 wykupi\u0107. Co\nprzystojniejszych puszczano po z\u0142o\u017ceniu damom niezliczonych ilo\u015bci\nca\u0142us\u00f3w. Pozostali musieli wysup\u0142a\u0107 z kabzy kilka monet.<\/p>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu\n\u201e\u0142ow\u00f3w\u201d mieszka\u0144cy miasta gromadzili si\u0119 na rynku, wsp\u00f3lnie\nta\u0144cz\u0105c i ucztuj\u0105c. Jeszcze w XIX wieku zgromadzony t\u0142um bywa\u0142\ntak wielki, \u017ce wszyscy ta\u0144cz\u0105cy w kole otaczali ca\u0142y gmach\nSukiennic.<\/p>\n\n\n\n

Kulminacyjny moment imprezy nast\u0119powa\u0142, gdy na znak \u201emarsza\u0142ka w sp\u00f3dnicy\u201d baby rzuca\u0142y si\u0119 na kuk\u0142\u0119 combra<\/strong>, aby rozszarpa\u0107 go na strz\u0119py. Jednak zabawy zwyczajowo na tym nie poprzestawa\u0142y. Niekiedy zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce przeci\u0105ga\u0142y si\u0119 a\u017c do poranka w \u015arod\u0119 Popielcow\u0105.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Rynek w Krakowie – miejsce obchod\u00f3w combra \/ fot. Commons Wikimedia<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zarezerwuj pobyt w\njednym z hoteli sieci Best Western\nKrak\u00f3w<\/a> i poznaj miasto pe\u0142ne tradycji.<\/h3>\n\n\n\n

Kres\ncombra babskiego w Krakowie i pr\u00f3by reaktywacji<\/h2>\n\n\n\n

Gdy w 1846 roku\nAustriacy wcielili Rzeczpospolit\u0105 Krakowsk\u0105 do swojego terytorium,\npolicja zgodnie z rozkazem konserwatywnych Habsburg\u00f3w zakaza\u0142a\nobchodzenia combra babskiego.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce po\nodzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci przywr\u00f3cono w mie\u015bcie\nwiele dawnych zwyczaj\u00f3w, ten si\u0119 nie odrodzi\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Dopiero w\ndzisiejszych czasach, 170 lat od organizacji ostatniego combra\nbabskiego, jego tradycj\u0119 w nieco odmienionej formie nie\u015bmia\u0142o\npr\u00f3buj\u0105 przywr\u00f3ci\u0107 niekt\u00f3re lokalne stowarzyszenia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ostatnie dni karnawa\u0142u kojarzymy g\u0142\u00f3wnie z t\u0142ustym czwartkiem. Niewiele os\u00f3b nawet w samym Krakowie pami\u0119ta, \u017ce dawniej stolica Ma\u0142opolski w przeddzie\u0144 \u015arody Popielcowej zostawa\u0142a zdominowana przez lokalne przekupki. Dowiedz si\u0119, czym by\u0142 comber babski i dlaczego zosta\u0142 zapomniany.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1834","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1834"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1842,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1834\/revisions\/1842"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1834"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1834"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1834"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}