tajemnice krakowskich kopc\u00f3w<\/a>? Koniecznie przeczytaj nasz artyku\u0142!<\/strong><\/p>\n\n\n\nMarginalizacja i nowe otwarcie<\/h2>\n\n\n\n
W XVII wieku Krak\u00f3w zacz\u0105\u0142 jednak traci\u0107 swoj\u0105 sto\u0142eczn\u0105 pozycj\u0119 na rzecz Warszawy, co wstrzyma\u0142o rozw\u00f3j miasta. Po pierwszym rozbiorze sta\u0142 si\u0119 nawet miastem granicznym. Wa\u017cn\u0105 dat\u0105 dla Krakowa sta\u0142 si\u0119 rok 1791 – w\u00f3wczas wcielono do niego Kazimierz i Kleparz, a tak\u017ce niekt\u00f3re przedmie\u015bcia. W pobliskiej wsi Pr\u0105dnik Czerwony wytyczono cmentarz komunalny. Dzi\u015b wszystkie wymienione nazwy jednoznacznie kojarz\u0105 si\u0119 z dzielnicami Krakowa. Obok, po prawej stronie Wis\u0142y, austriacki zaborca wytyczy\u0142 natomiast kolejne nowe miasto – Podg\u00f3rze.<\/p>\n\n\n\n
Na pocz\u0105tku XIX wieku Krak\u00f3w zyska\u0142 status miasta otwartego. Mury obronne wyburzono, osta\u0142 si\u0119 z nich jedynie Barbakan. Po 1815 roku miasto funkcjonowa\u0142o przez kilkadziesi\u0105t lat jako neutralna Rzeczpospolita Krakowska – w tym czasie w miejscu wyburzonych fortyfikacji powsta\u0142y Planty, czyli niezwyk\u0142y ogr\u00f3d wok\u00f3\u0142 historycznego centrum miasta. Potem Krak\u00f3w zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w obr\u0119b monarchii austriackiej, a zaborca ponownie zacz\u0105\u0142 przemienia\u0107 go w twierdz\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Wielki Krak\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
W drugiej po\u0142owie XIX wieku Krak\u00f3w odzyska\u0142 samorz\u0105d, a kolejni prezydenci miasta porz\u0105dkowali jego uk\u0142ad urbanistyczny. Jeszcze przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 narodzi\u0142a si\u0119 idea \u201cWielkiego Krakowa\u201d, kt\u00f3r\u0105 postanowi\u0142 zrealizowa\u0107 prezydent Juliusz Leo. Wcze\u015bniej zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105siednie gminy – na przyk\u0142ad Grzeg\u00f3rzki – wr\u0119cz prosi\u0142y o przy\u0142\u0105czenie do Krakowa, ale miasto odmawia\u0142o. Za kadencji Lea takie pro\u015bby trafi\u0142y na podatny grunt.<\/p>\n\n\n\n
W latach 1909-1911 do miasta przy\u0142\u0105czono 13 wsi i okolicznych gmin. W\u00f3wczas w obr\u0119bie miasta znalaz\u0142y si\u0119 m.in. wspomniane Grzeg\u00f3rzki, ale te\u017c D\u0119bniki, Krowodrza czy Bronowice. W 1915 roku do Krakowa przy\u0142\u0105czono tak\u017ce Podg\u00f3rze. Dzi\u0119ki temu powierzchnia miasta wzros\u0142a do 47 kilometr\u00f3w kwadratowych – dawna stolica pod wzgl\u0119dem powierzchni zacz\u0119\u0142a wi\u0119c znacznie przewy\u017csza\u0107 Warszaw\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Kolejne powi\u0119kszenia<\/h2>\n\n\n\n
W nowej rzeczywisto\u015bci po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci Krak\u00f3w ponownie sta\u0142 si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych polskich miast. Kolejne znaczne powi\u0119kszenie jego granic nast\u0105pi\u0142o jednak w\u00f3wczas, gdy zarz\u0105dza\u0142 nim niemiecki okupant. W latach 40. do Krakowa przy\u0142\u0105czono kolejne miejscowo\u015bci, takie jak Czy\u017cyny, Pychowice czy Bie\u017can\u00f3w. Najwa\u017cniejszy pod tym wzgl\u0119dem by\u0142 rok 1941 – obszar miasta powi\u0119kszy\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas trzykrotnie.<\/p>\n\n\n\n
Po raz ostatni Krak\u00f3w znacz\u0105co rozr\u00f3s\u0142 si\u0119 po II wojnie \u015bwiatowej, gdy w\u0142adze PRL postanowi\u0142y wznie\u015b\u0107 u jego boku Now\u0105 Hut\u0119. W zamy\u015ble mia\u0142a by\u0107 odr\u0119bnym miastem, ale w 1951 roku w\u0142\u0105czono j\u0105 do Krakowa. W\u00f3wczas miasto powi\u0119kszy\u0142o swoj\u0105 powierzchni\u0119 o kolejnych 65 kilometr\u00f3w kwadratowych. W latach 70. przy\u0142\u0105czono jeszcze do Krakowa kilka podmiejskich wsi. To ostatecznie nada\u0142o miastu granice pokrywaj\u0105ce si\u0119 z obecnymi, czyni\u0105c z grodu ograniczonego niegdy\u015b do bezpo\u015brednich okolic Wawelu rozleg\u0142\u0105 metropoli\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Krak\u00f3w od wiek\u00f3w jest jednym z najwa\u017cniejszych miast Polski. Dzi\u015b zajmuje powierzchni\u0119 ponad 326 kilometr\u00f3w kwadratowych i jest drugim z najwi\u0119kszych miast kraju. Zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem powierzchni, jak i liczby ludno\u015bci ust\u0119puje jedynie Warszawie. Pod Wawel zje\u017cd\u017caj\u0105 tury\u015bci z ca\u0142ego \u015bwiata, a opr\u00f3cz historycznego centrum miasta mog\u0105 odwiedzi\u0107 na przyk\u0142ad Podg\u00f3rze czy Bronowice. Nie wszyscy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1910,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-1909","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1909"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1911,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1909\/revisions\/1911"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1910"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}