Krak\u00f3w kojarzy si\u0119 z Wawelem, hejna\u0142em, Wis\u0142\u0105, ale r\u00f3wnie\u017c Uniwersytetem Jagiello\u0144skim i innymi szko\u0142ami wy\u017cszymi. Obecnie na terenie miasta dzia\u0142a 10 publicznych uczelni, dwie ko\u015bcielne i spora grupa prywatnych. Wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 jednak w XIV wieku od przywileju Kazimierza III Wielkiego. Jaka historia kryje si\u0119 za najbardziej znanymi krakowskimi szko\u0142ami wy\u017cszymi?<\/p>\n\n\n\n
Pierwsz\u0105 szko\u0142\u0105 wy\u017csz\u0105 w Polsce zosta\u0142 Uniwersytet Jagiello\u0144ski. Jego fundatorem nie byli jednak wcale przedstawiciele dynastii Jagiellon\u00f3w, a wspomniany Kazimierz Wielki, ostatni polski w\u0142adca z dynastii Piast\u00f3w. Fundacji dokona\u0142 w 1364 roku, powo\u0142uj\u0105c do \u017cycia Akademi\u0119 Krakowsk\u0105 sk\u0142adaj\u0105c\u0105 si\u0119 z trzech wydzia\u0142\u00f3w: medycyny, prawa oraz sztuk wyzwolonych.<\/p>\n\n\n\n
Po \u015bmierci kr\u00f3la uniwersytet przesta\u0142 jednak dzia\u0142a\u0107 i potrzebowa\u0142 wsparcia od jednego z kolejnych kr\u00f3l\u00f3w. Zosta\u0142 odnowiony pod koniec XIV wieku dzi\u0119ki kr\u00f3lowej Jadwidze oraz jej ma\u0142\u017conkowi, czyli W\u0142adys\u0142awowi Jagielle – kr\u00f3lowa zapisa\u0142a uczelni w testamencie osobisty maj\u0105tek, mi\u0119dzy innymi kr\u00f3lewskie klejnoty. Najpr\u0119\u017cniej uniwersytet rozwija\u0142 si\u0119 zreszt\u0105 w\u0142a\u015bnie pod panowaniem Jagiellon\u00f3w, w XV i na pocz\u0105tku XVI wieku. To na cze\u015b\u0107 tej wywodz\u0105cej si\u0119 z Litwy dynastii otrzyma\u0142 nazw\u0119 \u201cJagiello\u0144ski\u201d – sta\u0142o si\u0119 to jednak oficjalnie dopiero w roku 1817.<\/p>\n\n\n\n
UJ jako pierwszy uniwersytet w Europie m\u00f3g\u0142 pochwali\u0107 si\u0119 samodzielnymi katedrami astronomii i matematyki, ale w kolejnych stuleciach nieco podupad\u0142. \u015awietno\u015b\u0107 odzyska\u0142 w wieku XIX, korzystaj\u0105c z autonomii Galicji i wi\u0119kszych mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c uniwersytety na terenie innych zabor\u00f3w. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci ponownie sta\u0142 si\u0119 najwa\u017cniejsz\u0105 polsk\u0105 uczelni\u0105. W latach 50. to w\u0142a\u015bnie z wydzia\u0142\u00f3w UJ powsta\u0142o kilka nowych krakowskich uczelni, jak Akademia Wychowania Fizycznego i Akademia Rolnicza, dzi\u015b znana jako Uniwersytet Rolniczy.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie UJ zatrudnia oko\u0142o czterech tysi\u0119cy pracownik\u00f3w, studiuje na nim oko\u0142o 40 tys. os\u00f3b. Jako jedna z najstarszych szk\u00f3\u0142 wy\u017cszych na \u015bwiecie nale\u017cy do wielu presti\u017cowych organizacji.<\/p>\n\n\n\n