W wi\u0119kszo\u015bci miast jedn\u0105 z najbardziej reprezentacyjnych budowli jest ratusz. Zwykle stoi w centralnej cz\u0119\u015bci rynku i to w\u0142a\u015bnie w nim spotykaj\u0105 si\u0119 w\u0142adze miasta. Na krakowskim Rynku G\u0142\u00f3wnym znajdziemy Bazylik\u0119 Mariack\u0105 czy Sukiennice, ale prezydenta miasta i innych urz\u0119dnik\u00f3w pr\u00f3\u017cno tam szuka\u0107. Nie zawsze jednak tak by\u0142o. Niegdy\u015b w sercu Krakowa sta\u0142 ratusz, w dodatku jeden z najstarszych na polskich ziemiach. Co si\u0119 z nim sta\u0142o? Dlaczego obecnie w Krakowie ratusze mo\u017cemy znale\u017a\u0107 na Kazimierzu oraz Podg\u00f3rzu? Odpowiadamy!<\/p>\n\n\n\n
Cho\u0107 ju\u017c we wst\u0119pie wymienili\u015bmy najbardziej charakterystyczne punkty krakowskiego Rynku, nie wspomnieli\u015bmy o jednym. Chodzi oczywi\u015bcie o wie\u017c\u0119 ratuszow\u0105, kt\u00f3ra samotnie stoi nieopodal Sukiennic. W jej g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci znajduje si\u0119 charakterystyczny zegar, a na szczyt prowadz\u0105 udost\u0119pnione dla turyst\u00f3w kr\u0119te schody. Pod wie\u017c\u0105 mo\u017cna z kolei napi\u0107 si\u0119 kawy lub co\u015b przek\u0105si\u0107 w urz\u0105dzonej tam kawiarni.<\/p>\n\n\n\n
To jedyna pozosta\u0142o\u015b\u0107 po kamiennym ratuszu, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na Rynku na pocz\u0105tku XIV wieku. Budowla liczy\u0142a sobie dwa, a z czasem trzy pi\u0119tra. By\u0142a jedn\u0105 z najstarszych siedzib w\u0142adz miejskich w Polsce, w jej podziemiach znajdowa\u0142o si\u0119 wi\u0119zienie, a w jednym ze skrzyde\u0142 arsena\u0142. Wraz z up\u0142ywaj\u0105cymi latami \u015bciany budynku mocno jednak niszcza\u0142y, do czego przyczynia\u0142y si\u0119 zawirowania polityczne zwi\u0105zane z powstaniami i zaborami. W ko\u0144cu uznano, \u017ce zabudowania ratusza tylko szpec\u0105 rynek i zacz\u0119to je nazywa\u0107 \u201cruder\u0105\u201d.<\/p>\n\n\n\n
W 1820 roku podj\u0119to decyzj\u0119 o wyburzeniu spichlerzy znajduj\u0105cych si\u0119 tu\u017c przy ratuszu. W czasie prac powa\u017cnie naruszone zosta\u0142y jednak tak\u017ce \u015bciany samej siedziby w\u0142adz miejskich, postanowiono wi\u0119c rozebra\u0107 wszelkie zabudowania, na miejscu pozostawiaj\u0105c jedynie wie\u017c\u0119. Co ciekawe, niekt\u00f3rzy nawo\u0142ywali, by tak\u017ce j\u0105 rozebra\u0107, ale szcz\u0119\u015bliwie stoi na swym miejscu do dzisiaj. Pocz\u0105tkowo krakowscy w\u0142odarze mieli w planach budow\u0119 nowego ratusza lub postawienie pod wie\u017c\u0105 teatru, ale ostatecznie nic z tego nie wysz\u0142o. W drugiej po\u0142owie XIX wieku siedzib\u0105 krakowskiego magistratu zosta\u0142 Pa\u0142ac Wielopolskich przy placu Wszystkich \u015awi\u0119tych, kt\u00f3ry pe\u0142ni t\u0119 funkcj\u0119 do dzi\u015b.<\/p>\n\n\n\n
Budynek, kt\u00f3ry w przesz\u0142o\u015bci pe\u0142ni\u0142 rol\u0119 ratusza, nadal mo\u017cna natomiast zobaczy\u0107 na Kazimierzu. Dzi\u015b ta dzielnica jest jedn\u0105 z najch\u0119tniej odwiedzanych przez turyst\u00f3w cz\u0119\u015bci Krakowa, ale wcze\u015bniej przez kilkaset lat by\u0142a osobnym miastem. Gdy w 1335 roku tamtejsze osady otrzyma\u0142y od kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego prawa miejskie, szybko doczeka\u0142y si\u0119 w\u0142asnego ratusza. Pocz\u0105tkowo w\u0142adze rezydowa\u0142y w drewnianym budynku, ale w 1414 roku rozpocz\u0119to murowanie bardziej okaza\u0142ej budowli.<\/p>\n\n\n\n
Kazimierski ratusz stan\u0105\u0142 w centrum rynku nowego miasta. Plac ten by\u0142 niewiele mniejszy do krakowskiego Rynku G\u0142\u00f3wnego. Ratusza nie omija\u0142y jednak po\u017cary, a w XIX wieku wraz z ca\u0142ym Kazimierzem zosta\u0142 w\u0142\u0105czony w obr\u0119b Krakowa. Niewiele brakowa\u0142o, by w 1806 roku zosta\u0142 nawet rozebrany, ostatecznie jednak pos\u0142u\u017cy\u0142 za siedzib\u0119 kilku szk\u00f3\u0142. W zwi\u0105zku z now\u0105 organizacj\u0105 krakowskich ulic zmniejszy\u0142 si\u0119 te\u017c dawny rynek, kt\u00f3ry dzi\u015b nosi nazw\u0119 placu Wolnica. W samym ratuszu od lat 40. znajduje si\u0119 natomiast Muzeum Etnograficzne.<\/p>\n\n\n\n