{"id":1954,"date":"2020-09-04T06:15:00","date_gmt":"2020-09-04T04:15:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=1954"},"modified":"2022-02-04T14:06:43","modified_gmt":"2022-02-04T13:06:43","slug":"nad-wisla-od-sredniowiecza-krakowskie-zakony-i-klasztory","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/nad-wisla-od-sredniowiecza-krakowskie-zakony-i-klasztory","title":{"rendered":"Nad Wis\u0142\u0105 od \u015bredniowiecza. Krakowskie zakony i klasztory"},"content":{"rendered":"\n<p>Dzi\u015b s\u0105 widoczni g\u0142\u00f3wnie w pobli\u017cu zabytkowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w albo w ich wn\u0119trzach. Kiedy\u015b jednak klasztory, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105, by\u0142y wa\u017cnymi o\u015brodkami gospodarczymi, kulturalnymi i spo\u0142ecznymi. Zakonnicy, bo o nich mowa, s\u0105 obecni w Krakowie od niemal tysi\u0105ca lat. Kilka m\u0119skich i \u017ce\u0144skich zakon\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na przestrzeni dziej\u00f3w w dawnej stolicy Polski odegra\u0142o wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jej rozwoju i na sta\u0142e wpisa\u0142o si\u0119 w krajobraz miasta. Warto lepiej pozna\u0107 zw\u0142aszcza klasztory, kt\u00f3re najd\u0142u\u017cej stoj\u0105 w podwawelskim grodzie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Pierwsi byli benedyktyni<\/h2>\n\n\n\n<p>Za\u0142o\u017cona przez \u015bwi\u0119tego Benedykta w pierwszej po\u0142owie VI wieku wsp\u00f3lnota jest uwa\u017cana za najstarszy zakon mnisi zachodniego chrze\u015bcija\u0144stwa. Klasztory dzia\u0142aj\u0105ce wed\u0142ug regu\u0142y opracowanej przez jej patrona zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 w ca\u0142ej Europie. Kilkadziesi\u0105t lat po chrzcie Polski, czyli jeszcze w pierwszej po\u0142owie XI wieku, dotarli tak\u017ce nad Wis\u0142\u0119. Osiedli w Ty\u0144cu, na Wzg\u00f3rzu Klasztornym, w klasztorze ufundowanym przez ksi\u0119cia Kazimierza Odnowiciela. Przez lata Tyniec by\u0142 osobn\u0105 wsi\u0105, ale w 1973 roku zosta\u0142 ostatecznie przy\u0142\u0105czony do Krakowa.<\/p>\n\n\n\n<p>Tynieccy benedyktyni ju\u017c wcze\u015bniej odgrywali jednak wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w \u017cyciu miasta, ale i ca\u0142ego pa\u0144stwa. Ich klasztor przez wieki znajdowa\u0142 si\u0119 bowiem niedaleko granicy polskich terytori\u00f3w, nad przepraw\u0105 przez Wis\u0142\u0119. Polscy w\u0142adcy obsadzali go wi\u0119c siln\u0105 za\u0142og\u0105. Opactwo w Ty\u0144cu, jako najstarszy klasztor w Polsce, przyczyni\u0142o si\u0119 do rozwoju chrze\u015bcija\u0144stwa i pomaga\u0142o zw\u0142aszcza pierwszym Piastom i Jagiellonom. Zakonnicy s\u0105 obecni nad Wis\u0142\u0105 r\u00f3wnie\u017c dzisiaj &#8211; mimo \u017ce w\u0142adze austriackie w XIX w. ich stamt\u0105d usun\u0119\u0142y, wr\u00f3cili do opactwa w 1939 roku.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Wybierasz si\u0119 do Krakowa? Odwied\u017a nasz <a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Best Western Krak\u00f3w<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Zakony \u017cebracze &#8211; w s\u0142u\u017cbie mieszka\u0144com<\/h2>\n\n\n\n<p>Z punktu widzenia przeci\u0119tnego mieszka\u0144ca Krakowa wa\u017cniejsze zadania wype\u0142ni\u0142y jednak zakony \u017cebracze, kt\u00f3re pojawi\u0142y si\u0119 pod Wawelem w XIII wieku. W przeciwie\u0144stwie do uprawiaj\u0105cych pola benedyktyn\u00f3w, tego typu wsp\u00f3lnoty utrzymywa\u0142y si\u0119 z ja\u0142mu\u017cny. Jako pierwsze w Krakowie pojawi\u0142o si\u0119 zgromadzenie dominikan\u00f3w, kt\u00f3re do Polski sprowadzi\u0142 krakowski biskup Iwo Odrow\u0105\u017c. Odda\u0142 on zakonnikom piecz\u0119 nad ko\u015bcio\u0142em \u015awi\u0119tej Tr\u00f3jcy. Dominikanie zas\u0142u\u017cyli si\u0119 w dziejach miasta jako wybitni uczeni i duszpasterze, kt\u00f3rzy w wielu sytuacjach pomagali wiernym. Dzi\u015b ich wsp\u00f3lnota w Krakowie liczy blisko 100 braci, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 mi\u0119dzy innymi duszpasterstwem akademickim.<\/p>\n\n\n\n<p>Kilkana\u015bcie lat po dominikanach do Krakowa przybyli r\u00f3wnie\u017c franciszkanie, kt\u00f3rych klasztor ufundowa\u0142 najprawdopodobniej ksi\u0105\u017c\u0119 Henryk Pobo\u017cny. Dzi\u0119ki poparciu ksi\u0119cia Boles\u0142awa Wstydliwego wzniesiono z kolei ko\u015bci\u00f3\u0142, dzi\u015b znany jako Bazylika \u015bw. Franciszka z Asy\u017cu. Stoi przy placu Wszystkich \u015awi\u0119tych. Franciszkanie pomagali w trudnych chwilach krakowianom, dzi\u0119ki czemu cieszyli si\u0119 du\u017cym poparciem mieszczan i szlachty. Opiekowali si\u0119 szczeg\u00f3lnie najbiedniejszymi mieszka\u0144cami. Krakowscy franciszkanie s\u0105 te\u017c jedynym klasztorem na ziemiach polskich, kt\u00f3ry od pocz\u0105tku istnienia dzia\u0142a tu bez \u017cadnej przerwy.<\/p>\n\n\n\n<p>Od\u0142amem franciszkan\u00f3w jest zakon bernardyn\u00f3w, kt\u00f3ry wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 pod Wawelem w po\u0142owie XV wieku. Jego szeregi szybko ros\u0142y, a szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 jego zakonnicy odegrali w czasie epidemii cholery, kt\u00f3ra nawiedzi\u0142a miasto w latach 1482-1483. Bracia pomagali chorym, a szczeg\u00f3lne zas\u0142ugi na tym polu po\u0142o\u017cy\u0142 Szymon z Lipnicy, kilka wiek\u00f3w p\u00f3\u017aniej uznany \u015bwi\u0119tym.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Lubisz zwiedza\u0107? Sprawd\u017a nasz artyku\u0142 &#8222;<a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/4-muzea-w-krakowie-i-okolicach-o-ktorych-nie-miales-pojecia\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">4 muzea w Krakowie i okolicach, o kt\u00f3rych nie mia\u0142e\u015b poj\u0119cia<\/a>&#8222;!<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Klasztory dla kobiet i bez kobiet<\/h2>\n\n\n\n<p>Pod Wawelem przez wieki dzia\u0142a\u0142o jeszcze wiele zakon\u00f3w, w tym sporo zgromadze\u0144 \u017ce\u0144skich. Najs\u0142ynniejsze s\u0105 krakowskie norbertanki, kt\u00f3re osiad\u0142y na Zwierzy\u0144cu jeszcze w XII wieku. Ich dzieje by\u0142y burzliwe. W 1241 r. musia\u0142y ucieka\u0107 przed najazdem Tatar\u00f3w. Pod koniec XVI w. ich klasztor wraz z przedmie\u015bciami miasta sp\u0142on\u0105\u0142 na \u017cyczenie w\u0142adz, kt\u00f3re w ten spos\u00f3b przygotowywa\u0142y Krak\u00f3w na atak wojsk austriackich. A na prze\u0142omie tysi\u0105cleci s\u0105dzi\u0142y si\u0119 z miastem o grunty przy B\u0142oniach, na kt\u00f3rych mia\u0142 stan\u0105\u0107 stadion Cracovii. W mie\u015bcie istnia\u0142 te\u017c np. klasztor \u015bw. Micha\u0142a, p\u00f3\u017aniej zamieniony na <strong><a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wiezienia-w-krakowie-nie-zawsze-szczelne-najslynniejsze-krakowskie-ucieczki-z-wiezien\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">wi\u0119zienie w Krakowie<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>W Krakowie funkcjonuje jednak r\u00f3wnie\u017c klasztor, do kt\u00f3rego kobiety maj\u0105 wst\u0119p jedynie w wyj\u0105tkowych okoliczno\u015bciach. To erem kamedu\u0142\u00f3w na Bielanach, kt\u00f3ry majestatycznie wznosi si\u0119 na po\u0142o\u017conej na obrze\u017cach miasta Srebrnej G\u00f3rze. Obowi\u0105zuje tam bardzo surowa regu\u0142a, opieraj\u0105ca si\u0119 na umartwieniu i pokucie. Najdziwniejszym zwyczajem ze wsp\u00f3\u0142czesnego punktu widzenia wydaje si\u0119 jednak zakaz wchodzenia na teren klasztoru kobiet. Jest on uchylany tylko na 12 dni w roku.<\/p>\n\n\n\n<p>W \u015bredniowieczu do Krakowa przyby\u0142 tak\u017ce Wit Stwosz. Dowiedz si\u0119 o nim wi\u0119cej z naszego artyku\u0142u: <strong><a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/krakow-sladami-wita-stwosza-co-po-sobie-zostawil\">https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/krakow-sladami-wita-stwosza-co-po-sobie-zostawil<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dzi\u015b s\u0105 widoczni g\u0142\u00f3wnie w pobli\u017cu zabytkowych ko\u015bcio\u0142\u00f3w albo w ich wn\u0119trzach. Kiedy\u015b jednak klasztory, kt\u00f3re zamieszkuj\u0105, by\u0142y wa\u017cnymi o\u015brodkami gospodarczymi, kulturalnymi i spo\u0142ecznymi. Zakonnicy, bo o nich mowa, s\u0105 obecni w Krakowie od niemal tysi\u0105ca lat. Kilka m\u0119skich i \u017ce\u0144skich zakon\u00f3w dzia\u0142aj\u0105cych na przestrzeni dziej\u00f3w w dawnej stolicy Polski odegra\u0142o wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w jej [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1955,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1954","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1954"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1954"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1954\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2222,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1954\/revisions\/2222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1954"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1954"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1954"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}