Tury\u015bci przybywaj\u0105cy do Krakowa maj\u0105 dzi\u015b do wyboru wiele \u015brodk\u00f3w transportu. Mog\u0105 skorzysta\u0107 z taks\u00f3wek b\u0105d\u017a autobus\u00f3w, a tak\u017ce zastanawia\u0107 si\u0119, jak dojecha\u0107 tramwajem w Krakowie do najwa\u017cniejszych atrakcji miasta – komunikacja miejska dociera bowiem do wi\u0119kszo\u015bci punkt\u00f3w na jego mapie. Specjalnie z my\u015bl\u0105 o turystach pod Wawelem kursuj\u0105 tak\u017ce melexy oraz tradycyjne doro\u017cki. Mo\u017cliwo\u015bci jest sporo – znacznie wi\u0119cej ni\u017c przed laty. Mimo wszystko jednak historia krakowskiej komunikacji kryje w sobie kilka ciekawostek. W ko\u0144cu kto dzi\u015b wyobra\u017ca sobie tramwaje je\u017cd\u017c\u0105ce tu\u017c pod Sukiennicami?<\/p>\n\n\n\n
\u015aredniowieczny Krak\u00f3w by\u0142 jednak niepor\u00f3wnywalnie mniejszy ni\u017c dzisiaj. Dzi\u0119ki temu krakowianie wsz\u0119dzie mieli blisko. Przemierzali wi\u0119c miejskie ulice pieszo, bogatsi konno, czasami na bryczkach. O zbiorowej komunikacji jeszcze d\u0142ugo nikomu si\u0119 nie \u015bni\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
W drugiej po\u0142owie XIX wieku Krak\u00f3w zacz\u0105\u0142 si\u0119 jednak rozrasta i unowocze\u015bnia\u0107. W zwi\u0105zku z tym pojawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce nowe rozwi\u0105zania komunikacyjne. Prze\u0142omowy okaza\u0142 si\u0119 rok 1875. W\u00f3wczas na ulicach w okolicach Wawelu i Rynku zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 tak zwane omnibusy konne. A dok\u0142adniej – uruchomiono pierwsz\u0105 regularn\u0105 lini\u0119, bo tego typu pojazdy kursowa\u0142y ju\u017c po Krakowie kilka lat wcze\u015bniej. Czym w\u0142a\u015bciwie by\u0142 omnibus? Du\u017cym, krytym pojazdem ci\u0105gni\u0119tym przez konie, kt\u00f3rym mo\u017cna by\u0142o przewozi\u0107 nawet kilkana\u015bcie os\u00f3b. Wielkiej pr\u0119dko\u015bci nie rozwija\u0142, ale pozwala\u0142 na do\u015b\u0107 komfortowe przemieszczanie si\u0119 po mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Z czasem miejsce omnibus\u00f3w zaj\u0119\u0142y tramwaje konne. Porusza\u0142y si\u0119 po szynach, co by\u0142o \u0142atwiejsze ni\u017c jazda po nier\u00f3wnym bruku. W Krakowie pierwsza taka linia powsta\u0142a w 1882 roku i prowadzi\u0142a spod Dworca G\u0142\u00f3wnego na Kazimierz. Jej budowniczym zosta\u0142a sp\u00f3\u0142ka nale\u017c\u0105ca do Banku Belgijskiego, kt\u00f3r\u0105 zobowi\u0105zano do rozbudowy tor\u00f3w – wkr\u00f3tce powsta\u0142a wi\u0119c druga linia, kursuj\u0105ca mi\u0119dzy innymi przez Rynek. W 1901 r. na ulice Krakowa wjecha\u0142y z kolei tramwaje elektryczne. Po szerszych torach zacz\u0119\u0142y jednak je\u017adzi\u0107 dopiero 12 lat p\u00f3\u017aniej. Od 1927 r. krakowianie mogli cz\u0119\u015bciowo przesi\u0105\u015b\u0107 si\u0119 do autobus\u00f3w, kt\u00f3re r\u00f3wnie\u017c zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 po mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n
Zanim pod Wawelem rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 era tramwaj\u00f3w, po miejskim bruku kursowa\u0142y ju\u017c doro\u017cki. O takim poje\u017adzie jeszcze w XIX i na pocz\u0105tku XX w. m\u00f3wiono zreszt\u0105 \u201cfiakier\u201d, a nazwa \u201cdoro\u017cka\u201d, rosyjskiego pochodzenia, trafi\u0142a do Krakowa przez Warszaw\u0119. Fiakr\u00f3w w Krakowie by\u0142o w drugiej po\u0142owie XIX w. na tyle du\u017co, \u017ce Rada Miasta wyda\u0142a zarz\u0105dzenie zabraniaj\u0105ce wy\u015bcig\u00f3w doro\u017cek po ulicach oraz prowadzenia pojazd\u00f3w przez nietrze\u017awych wo\u017anic\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Z czasem konne pojazdy przesta\u0142y pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 g\u0142\u00f3wnego \u015brodka transportu i sta\u0142y si\u0119 miejsk\u0105 atrakcj\u0105. Obecnie je\u017cd\u017c\u0105 nimi g\u0142\u00f3wnie tury\u015bci. Doro\u017ckarze stacjonuj\u0105 na Rynku, musz\u0105 jednak przestrzega\u0107 do\u015b\u0107 rygorystycznych zasad. G\u0142\u00f3wnym celem tych regu\u0142 jest dobro koni. Zwierz\u0119ta nie mog\u0105 mie\u0107 mniej ni\u017c pi\u0119\u0107 lat, a gdy temperatura pod Sukiennicami przekracza 28 stopni w cieniu, trzeba znale\u017a\u0107 im jakie\u015b zacienione miejsce postoju. Dziennie przeje\u017cd\u017caj\u0105 \u015brednio oko\u0142o 30 kilometr\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n