{"id":2286,"date":"2022-05-06T13:43:00","date_gmt":"2022-05-06T11:43:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2286"},"modified":"2022-06-28T09:57:26","modified_gmt":"2022-06-28T07:57:26","slug":"od-cesarskiego-pelnomocnika-po-noblistke-kim-sa-honorowi-obywatele-krakowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/od-cesarskiego-pelnomocnika-po-noblistke-kim-sa-honorowi-obywatele-krakowa","title":{"rendered":"Od cesarskiego pe\u0142nomocnika po noblistk\u0119. Kim s\u0105 honorowi obywatele Krakowa?"},"content":{"rendered":"\n

Nadanie honorowego obywatelstwa to najwy\u017csza godno\u015b\u0107, jak\u0105 miasto mo\u017ce obdarzy\u0107 swojego mieszka\u0144ca lub inn\u0105 zas\u0142u\u017con\u0105 osob\u0119. W Krakowie na takie wyr\u00f3\u017cnienie zapracowa\u0142o 76 os\u00f3b<\/strong>. S\u0105 w tym gronie nobli\u015bci, prezydenci czy premierzy – zar\u00f3wno z Polski, jak i zagranicy. Na li\u015bcie nie brak wybitnych postaci, ale pi\u0119\u0107 os\u00f3b z niej skre\u015blono, a jedna zwr\u00f3ci\u0142a okoliczno\u015bciowy dyplom. Sprawd\u017amy, kim s\u0105 honorowi obywatele Krakowa.<\/p>\n\n\n\n

Austriackie pocz\u0105tki i malarz, kt\u00f3ry rzuci\u0142 kl\u0105tw\u0119 <\/h2>\n\n\n\n

W czasach, w kt\u00f3rych w Polsce rz\u0105dzili rodzimi kr\u00f3lowie, nikt w Krakowie o honorowych obywatelstwach nie my\u015bla\u0142. Po raz pierwszy to wyr\u00f3\u017cnienie przyznano w czasach austriackich. Pierwszym uhonorowanym pod koniec 1850 r. zosta\u0142 Andrzej Ettmayer d\u2019Adelsburg<\/strong>. Ten austriacki urz\u0119dnik pomaga\u0142 miastu w ciemnych czasach germanizacji – zas\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 przede wszystkim sprzeciwem wobec przemiany katedry wawelskiej na ko\u015bci\u00f3\u0142 garnizonowy. Honorowe obywatelstwo otrzyma\u0142 w formie r\u0119cznie malowanego dyplomu.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych latach podobne tytu\u0142y otrzyma\u0142o jeszcze kilku cesarskich urz\u0119dnik\u00f3w. Rada miasta nie pr\u00f3\u017cnowa\u0142a – do czasu odzyskania niepodleg\u0142o\u015bci uhonorowa\u0142a w ten spos\u00f3b 24 osoby. Wyj\u0105tkowym powa\u017caniem cieszy\u0142 si\u0119 Franciszek Smolka<\/strong>, dzia\u0142acz niepodleg\u0142o\u015bciowy, a potem galicyjski pose\u0142, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 tytu\u0142 a\u017c dwukrotnie.<\/p>\n\n\n\n

Z czasem na list\u0119 zacz\u0119li te\u017c trafia\u0107 arty\u015bci. W 1882 r. pojawi\u0142 si\u0119 na niej Jan Matejko<\/a><\/strong>, jedna z najwybitniejszych artystycznych postaci \u00f3wczesnego Krakowa. Po 10 latach mistrz Jan demonstracyjnie zrzek\u0142 si\u0119 jednak wyr\u00f3\u017cnienia. W ten spos\u00f3b malarz protestowa\u0142 przeciwko budowie Teatru S\u0142owackiego – a dok\u0142adniej wzniesieniu go w miejscu zabytkowych zabudowa\u0144 klasztornych. Przy okazji Matejko mia\u0142 rzuci\u0107 na teatr kl\u0105tw\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"honorowi
Krak\u00f3w przyci\u0105ga, ale i honoruje wyj\u0105tkowe postacie<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Przejd\u017a krakowskimi ulicami po \u015bladach wybitnych postaci, a potem wybierz na nocleg Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n

Pi\u0119\u0107 nazwisk z ciemnych czas\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

D\u0142ugo na list\u0119 trafia\u0142y przede wszystkim osoby bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z Krakowem. Z czasem przesta\u0142o to by\u0107 g\u0142\u00f3wnym kryterium. W 1933 r. honorowym obywatelem zosta\u0142 na przyk\u0142ad J\u00f3zef Pi\u0142sudski<\/strong>. <\/p>\n\n\n\n

Powi\u0119kszanie listy honorowych obywateli wyhamowa\u0142o po II wojnie \u015bwiatowej. Do 1989 r. wyr\u00f3\u017cnienie otrzyma\u0142o tylko sze\u015b\u0107 os\u00f3b. A\u017c pi\u0119\u0107 z nich w 1992 r. zosta\u0142o z niej usuni\u0119tych decyzj\u0105 niezale\u017cnej ju\u017c rady miasta<\/strong>. Taki dyshonor dotkn\u0105\u0142 Iwana Koniewa, J\u00f3zefa Cyrankiewicza, Ludvika Svobod\u0119, Micha\u0142a \u017bymierskiego i Henryka Jab\u0142o\u0144skiego. Wszyscy byli bohaterami tylko w oczach PRL-owskich dygnitarzy.<\/p>\n\n\n\n

Prezydenci, premierzy i nobli\u015bci<\/h2>\n\n\n\n

Po 1989 r. krakowscy radni zn\u00f3w zacz\u0119li bardziej obficie obdziela\u0107 tytu\u0142ami zas\u0142u\u017cone postaci. Na li\u015bcie znalaz\u0142a si\u0119 m.in. premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher czy dw\u00f3ch ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w – George Bush i Ronald Reagan<\/strong>. Tytu\u0142 przyznano im zreszt\u0105 tego samego dnia – 27 maja 1994 r.<\/p>\n\n\n\n

Honorowe obywatelstwo Krakowa odebrali tak\u017ce polscy politycy – m.in. Lech Wa\u0142\u0119sa i Jerzy Buzek. Na li\u015bcie przybywa tak\u017ce artyst\u00f3w. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuj\u0105 na niej nobli\u015bci: Czes\u0142aw Mi\u0142osz, Wis\u0142awa Szymborska i Olga Tokarczuk<\/strong>. Ta ostatnia zamyka w tym momencie list\u0119 honorowych krakowian – w czerwcu 2021 r. wraz z ni\u0105 podobne wyr\u00f3\u017cnienie otrzyma\u0142 rysownik i satyryk Andrzej Mleczko.<\/p>\n\n\n\n

Krak\u00f3w s\u0142ynie r\u00f3wnie\u017c z zabytkowych budowli. W\u015br\u00f3d nich s\u0105 kamienice – poznaj najstarsze z kolejnego artyku\u0142u: https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/dom-ktory-ma-700-lat-najstarsze-krakowskie-kamienice<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Nadanie honorowego obywatelstwa to najwy\u017csza godno\u015b\u0107, jak\u0105 miasto mo\u017ce obdarzy\u0107 swojego mieszka\u0144ca lub inn\u0105 zas\u0142u\u017con\u0105 osob\u0119. W Krakowie na takie wyr\u00f3\u017cnienie zapracowa\u0142o 76 os\u00f3b. S\u0105 w tym gronie nobli\u015bci, prezydenci czy premierzy – zar\u00f3wno z Polski, jak i zagranicy. Na li\u015bcie nie brak wybitnych postaci, ale pi\u0119\u0107 os\u00f3b z niej skre\u015blono, a jedna zwr\u00f3ci\u0142a okoliczno\u015bciowy […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2287,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2286","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2286"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2286"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2286\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2320,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2286\/revisions\/2320"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2287"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2286"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2286"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2286"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}