{"id":2295,"date":"2022-05-30T06:00:00","date_gmt":"2022-05-30T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2295"},"modified":"2022-09-15T11:05:57","modified_gmt":"2022-09-15T09:05:57","slug":"merkuriusz-polski-ordynaryjny-czyli-jak-w-krakowie-rodzily-sie-polskie-media","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/merkuriusz-polski-ordynaryjny-czyli-jak-w-krakowie-rodzily-sie-polskie-media","title":{"rendered":"Merkuriusz Polski Ordynaryjny, czyli jak w Krakowie rodzi\u0142y si\u0119 polskie media"},"content":{"rendered":"\n

Media odgrywaj\u0105 w naszym \u017cyciu wielk\u0105 rol\u0119. Dzi\u015b na czo\u0142o wysuwa si\u0119 przede wszystkim internet, du\u017c\u0105 si\u0142\u0119 wci\u0105\u017c ma telewizja, ale niebywa\u0142a kariera medi\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od s\u0142owa drukowanego<\/strong>. A dok\u0142adniej prasy.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze gazety ukaza\u0142y si\u0119 w 1609 r. we Francji i Niemczech. Polska na sw\u00f3j pierwszy tytu\u0142 musia\u0142a czeka\u0107 jeszcze p\u00f3\u0142 wieku. Historia polskich medi\u00f3w mia\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek pod Wawelem<\/strong>, gdzie wydawano pierwsze numery Merkuriusza Polskiego Ordynaryjnego.<\/p>\n\n\n\n

Gazeta, na kt\u00f3rej zale\u017ca\u0142o kr\u00f3lowej<\/h2>\n\n\n\n

Ludwika Maria Gonzaga by\u0142a niezwykle wa\u017cn\u0105 postaci\u0105 w Polsce po\u0142owy XVII stulecia<\/strong>. Najpierw, w 1644 r., zosta\u0142a \u017con\u0105 kr\u00f3la polskiego W\u0142adys\u0142awa IV Wazy. Po jego \u015bmierci wysz\u0142a za m\u0105\u017c za jego brata, czyli kolejnego polskiego kr\u00f3la z dynastii Waz\u00f3w – Jana Kazimierza. Pochodz\u0105ca z Francji kobieta mia\u0142a spory wp\u0142yw na obu ma\u0142\u017conk\u00f3w, ch\u0119tnie miesza\u0142a si\u0119 do polityki.<\/p>\n\n\n\n

I to w\u0142a\u015bnie z inicjatywy kr\u00f3lowej zacz\u0119\u0142a si\u0119 ukazywa\u0107 pierwsza w Polsce gazeta. Jej pe\u0142ny tytu\u0142 to \u201cMerkuriusz Polski dzieje wszystkiego \u015bwiata w sobie zamykaj\u0105cy dla informacji pospolitej\u201d, cho\u0107 do historii przesz\u0142a jako Merkuriusz Polski Ordynaryjny<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Pierwszy numer gazety ukaza\u0142 si\u0119 3 stycznia 1661 roku. By\u0142a redagowana w j\u0119zyku polskim, cho\u0107 obok krakowskiego drukarza Jana Aleksandra Gorczyna autorem tekst\u00f3w by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Hieronim Pinocci, Polak w\u0142oskiego pochodzenia<\/strong>. Ten drugi to nie byle jaka posta\u0107 – po przyje\u017adzie z W\u0142och nad Wis\u0142\u0119 by\u0142 m.in. burmistrzem Krakowa, a tak\u017ce pos\u0142em Rzeczypospolitej w Anglii.<\/p>\n\n\n\n

\"merkuriusz
Do XVII wieku g\u0142\u00f3wn\u0105 rol\u0119 informacyjn\u0105 pe\u0142ni\u0142a korespondencja. Z czasem jej rol\u0119 przej\u0119\u0142y gazety<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Odwied\u017a kolebk\u0119 polskiej prasy i zatrzymaj si\u0119 w Krakowie \u2013 na nocleg wybierz Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n

12 stron za dziesi\u0119\u0107 groszy<\/h2>\n\n\n\n

Merkuriusz ukazywa\u0142 si\u0119 raz lub dwa razy w tygodniu. Obj\u0119to\u015b\u0107 gazety r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od wydania – zwykle liczy\u0142a 8 lub 12 stron. Drukowano od 100 do 250 egzemplarzy<\/strong>, kt\u00f3re mo\u017cna by\u0142o naby\u0107 za 10 \u00f3wczesnych groszy. Od czasu do czasu ukazywa\u0142y si\u0119 te\u017c specjalne wydania – \u201cekstraordynaryjne\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Jako \u017ce inicjatork\u0105 wydawania gazety by\u0142a kr\u00f3lowa, mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107, \u017ce Merkuriusz mia\u0142 by\u0107 w pewien spos\u00f3b narz\u0119dziem propagandy i wspiera\u0107 polityk\u0119 Jana Kazimierza. Nie brakowa\u0142o w nim wi\u0119c temat\u00f3w politycznych, wie\u015bci o wojnach i rodach panuj\u0105cych<\/strong>. By\u0142o jednak miejsce r\u00f3wnie\u017c na nieco l\u017cejsze teksty. A w\u015br\u00f3d nich plotki – na przyk\u0142ad o polskim kanciarzu, kt\u00f3ry podaj\u0105c si\u0119 za ksi\u0119cia wy\u0142udzi\u0142 po\u017cyczk\u0119 od kr\u00f3la Anglii.<\/p>\n\n\n\n

Merkuriusz dla Polak\u00f3w, ale i wie\u015bci za granic\u0119<\/h2>\n\n\n\n

Pierwszych 27 numer\u00f3w Merkuriusza by\u0142o wydawanych w Krakowie. Pismo mia\u0142o nawet w\u0142asn\u0105 redakcj\u0119 przy obecnym Ma\u0142ym Rynku 6<\/strong>. P\u00f3\u017aniej miejscem wydawania Merkuriusza sta\u0142a si\u0119 nowa stolica Polski<\/a><\/strong>, Warszawa, gdzie jednak do\u015b\u0107 szybko sko\u0144czy\u0142a si\u0119 jego kariera – ostatni numer ukaza\u0142 si\u0119 w lipcu 1661 roku.<\/p>\n\n\n\n

Warto wspomnie\u0107, \u017ce Merkuriusz mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 wersj\u0119 skierowan\u0105 za granic\u0119. By\u0142a pisana w j\u0119zyku w\u0142oskim<\/strong>. Co ciekawe, zamieszczano w niej inne teksty ni\u017c te, kt\u00f3re publikowano w polskiej wersji.<\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli pasjonujesz si\u0119 histori\u0105, z pewno\u015bci\u0105 zainteresuje Ci\u0119 r\u00f3wnie\u017c artyku\u0142 o najstarszych roma\u0144skich zabytkach Krakowa. Kliknij tutaj: https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/pierwsze-budowle-krakowa-czyli-romanskie-zabytki-pod-wawelem<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Media odgrywaj\u0105 w naszym \u017cyciu wielk\u0105 rol\u0119. Dzi\u015b na czo\u0142o wysuwa si\u0119 przede wszystkim internet, du\u017c\u0105 si\u0142\u0119 wci\u0105\u017c ma telewizja, ale niebywa\u0142a kariera medi\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od s\u0142owa drukowanego. A dok\u0142adniej prasy. Pierwsze gazety ukaza\u0142y si\u0119 w 1609 r. we Francji i Niemczech. Polska na sw\u00f3j pierwszy tytu\u0142 musia\u0142a czeka\u0107 jeszcze p\u00f3\u0142 wieku. Historia polskich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2296,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2295","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2295"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2373,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2295\/revisions\/2373"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2296"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2295"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2295"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2295"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}