{"id":2334,"date":"2022-07-26T06:00:00","date_gmt":"2022-07-26T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2334"},"modified":"2022-09-14T10:21:29","modified_gmt":"2022-09-14T08:21:29","slug":"swiatowid-wianki-i-gontyna-krakowskie-slady-slowianskich-religii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/swiatowid-wianki-i-gontyna-krakowskie-slady-slowianskich-religii","title":{"rendered":"\u015awiatowid, wianki i gontyna. Krakowskie \u015blady s\u0142owia\u0144skich religii"},"content":{"rendered":"\n

Krak\u00f3w i jego okolice to obszar Polski, na kt\u00f3ry chrze\u015bcija\u0144stwo dotar\u0142o jeszcze d\u0142ugo przed chrztem Mieszka I<\/strong>. \u201c\u017bywot \u015bw. Metodego\u201d pozwala przypuszcza\u0107, \u017ce zamieszkuj\u0105cy te tereny ksi\u0105\u017c\u0119 Wi\u015blan zosta\u0142 si\u0142\u0105 ochrzczony ju\u017c w IX wieku przez walcz\u0105ce z nim Pa\u0144stwo Wielkomorawskie, wywodz\u0105ce si\u0119 z terytorium obecnych Czech.<\/p>\n\n\n\n

Mimo \u017ce od tamtych wydarze\u0144 min\u0119\u0142o ponad tysi\u0105c lat, w Krakowie do dzi\u015b mo\u017cna jednak napotka\u0107 na \u015blady dawnych, s\u0142owia\u0144skich wierze\u0144. Kryj\u0105 si\u0119 w nazwach i miejscach<\/strong>, na kt\u00f3re na co dzie\u0144 nawet mieszka\u0144cy Krakowa nie zwracaj\u0105 uwagi. Niekt\u00f3re poga\u0144skie zwyczaje sta\u0142y si\u0119 nawet pod Wawelem wydarzeniami, kt\u00f3re zn\u00f3w przyci\u0105gaj\u0105 tysi\u0105ce ludzi.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owia\u0144skie pami\u0105tki na Salwatorze i Rynku G\u0142\u00f3wnym<\/h2>\n\n\n\n

Kiedy chrze\u015bcija\u0144stwo wkracza\u0142o do nowego kraju, musia\u0142o radzi\u0107 sobie z dobrze zakorzenionymi wierzeniami ludowymi. Zmiana nastawienia ludno\u015bci sz\u0142a opornie. Niespe\u0142na 70 lat po chrzcie Mieszka dosz\u0142o do powstania i tzw. reakcji poga\u0144skiej<\/strong>. Wielu badaczy twierdzi, \u017ce jeszcze 200 lat p\u00f3\u017aniej w piastowskim, chrze\u015bcija\u0144skim pa\u0144stwie wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili poganie.<\/p>\n\n\n\n

W Krakowie wa\u017cnym miejscem z pewno\u015bci\u0105 by\u0142 dla nich Salwator. Znajduje si\u0119 tam o\u015bmioboczna, drewniana kaplica z XVII w. Ko\u015bci\u00f3\u0142ek pod wezwaniem \u015bw. Ma\u0142gorzaty i \u015bw. Judyty do dzi\u015b jest zwany gontyn\u0105<\/strong>. A ta nazwa oznacza przecie\u017c poga\u0144sk\u0105 \u015bwi\u0105tyni\u0119. W czasach przedchrze\u015bcija\u0144skich r\u00f3wnie\u017c mia\u0142 si\u0119 tam mie\u015bci\u0107 obiekt kultu – b\u00f3stwem, kt\u00f3rego czcili tam krakowscy poganie, by\u0142 b\u00f3g wiatru Po\u015bwist.<\/p>\n\n\n\n

Wa\u017cnym miejscem dla s\u0142owa\u0144skich wierze\u0144 by\u0142 z pewno\u015bci\u0105 r\u00f3wnie\u017c teren obecnego Rynku G\u0142\u00f3wnego. Tam znajdowa\u0142 si\u0119 cmentarz. Sk\u0105d wiemy, \u017ce mia\u0142 co\u015b wsp\u00f3lnego z religi\u0105 S\u0142owian? W czasie wykopalisk odkryto tam poch\u00f3wki antywampiryczne<\/strong>. S\u0142owianie wierzyli, \u017ce niekt\u00f3rzy staj\u0105 si\u0119 nimi po \u015bmierci i budz\u0105 z grobu. Dlatego zw\u0142oki kr\u0119powano lub odcinano im g\u0142ow\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"religia
S\u0142owianie czcili m.in. dni, w kt\u00f3rych nast\u0119powa\u0142o przesilenie mi\u0119dzy porami roku<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wybierasz si\u0119 do Krakowa? Na nocleg najlepiej nadaje si\u0119 Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n

Poga\u0144skie kopce i wyj\u0105tkowy pos\u0105g<\/h2>\n\n\n\n

Z poga\u0144skimi tradycjami wiele wsp\u00f3lnego mog\u0105 mie\u0107 krakowskie kopce<\/strong><\/a>. Chodzi o dwa najstarsze – Kopiec Kraka oraz Wandy. Tradycja wi\u0105\u017ce je z miejscami poch\u00f3wku poga\u0144skich w\u0142adc\u00f3w grodu. \u015alad\u00f3w po zw\u0142okach do dzi\u015b jednak nie odnaleziono. Niekt\u00f3re hipotezy wskazuj\u0105, \u017ce kopce mog\u0142y by\u0107 miejscami kultu, by\u0107 mo\u017ce s\u0142owia\u0144skiego lub nawet jescze starszego.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszym znaleziskiem z czas\u00f3w przedchrze\u015bcija\u0144skich by\u0142 pos\u0105g znany pod nazw\u0105 \u015awiatowida ze Zbrucza<\/strong>. Wydobyty z rzeki na Podolu w po\u0142owie XIX w., ma przedstawia\u0107 najwa\u017cniejsze b\u00f3stwa pogan. Od ponad 150 lat znajduje si\u0119 w zbiorach Muzeum Archeologicznego w Krakowie, a niedaleko Wawelu stoi nawet jego replika.<\/p>\n\n\n\n

Obyczaje sprzed historii – wianki i r\u0119kawka<\/h2>\n\n\n\n

S\u0142owia\u0144skie wierzenia najd\u0142u\u017cej przetrwa\u0142y w folklorze i ludowych zwyczajach. Przez wiele wiek\u00f3w po chrystianizacji kraju odprawiano przecie\u017c dziady, przekazywano podania o rusa\u0142kach i wampirach. Poga\u0144skie korzenie maj\u0105 tak\u017ce popularne wianki<\/strong>. Zgodnie z tradycj\u0105 panny puszcza\u0142y je na wod\u0119 w Noc \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105. Dzi\u015b wianki s\u0105 obchodzone w Krakowie wyj\u0105tkowo hucznie – na powitanie lata organizuje si\u0119 g\u0142o\u015bne koncerty.<\/p>\n\n\n\n

S\u0142owia\u0144ski rodow\u00f3d ma najprawdopodobniej r\u00f3wnie\u017c typowo krakowski zwyczaj zwany R\u0119kawk\u0105<\/strong>. Zgodnie z nim we wtorek wielkanocny, czyli tu\u017c po pierwszej wiosennej pe\u0142ni, ze Wzg\u00f3rza Lasoty i Kopca Kraka toczy si\u0119 jaja czy monety. Przed setkami lat zrzucano stamt\u0105d r\u00f3wnie\u017c chleb i inne pokarmy. To najpewniej echo poga\u0144skich dziad\u00f3w, kt\u00f3rymi czczono przesilenie wiosenne.<\/p>\n\n\n\n

Ciekaw\u0105 histori\u0119 ma r\u00f3wnie\u017c herb Krakowa. Poznasz j\u0105 z kolejnego artyku\u0142u: https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/herb-krakowa-jak-zmienial-sie-przez-wieki<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Krak\u00f3w i jego okolice to obszar Polski, na kt\u00f3ry chrze\u015bcija\u0144stwo dotar\u0142o jeszcze d\u0142ugo przed chrztem Mieszka I. \u201c\u017bywot \u015bw. Metodego\u201d pozwala przypuszcza\u0107, \u017ce zamieszkuj\u0105cy te tereny ksi\u0105\u017c\u0119 Wi\u015blan zosta\u0142 si\u0142\u0105 ochrzczony ju\u017c w IX wieku przez walcz\u0105ce z nim Pa\u0144stwo Wielkomorawskie, wywodz\u0105ce si\u0119 z terytorium obecnych Czech. Mimo \u017ce od tamtych wydarze\u0144 min\u0119\u0142o ponad tysi\u0105c […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2335,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2334","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2334"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2334"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2334\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2365,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2334\/revisions\/2365"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2335"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2334"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2334"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2334"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}