{"id":2360,"date":"2022-09-07T10:11:00","date_gmt":"2022-09-07T08:11:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2360"},"modified":"2022-12-14T11:47:58","modified_gmt":"2022-12-14T10:47:58","slug":"herb-krakowa-jak-zmienial-sie-przez-wieki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/herb-krakowa-jak-zmienial-sie-przez-wieki","title":{"rendered":"Herb Krakowa. Jak zmienia\u0142 si\u0119 przez wieki?"},"content":{"rendered":"\n

Obecny herb miasta Krakowa jest oficjalnie u\u017cywany od 2002 r. W\u00f3wczas zatwierdzono wsp\u00f3\u0142czesny projekt, kt\u00f3ry bazuje jednak na wielowiekowej tradycji. Charakterystyczne trzy baszty pojawia\u0142y si\u0119 na piecz\u0119ciach ju\u017c pod koniec XIII wieku<\/strong>. Co od tego czasu zmieni\u0142o si\u0119 w herbie Krakowa? <\/p>\n\n\n\n

Piecz\u0119\u0107 w\u00f3jta i krakowskich rajc\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n

Powstaj\u0105ce czy te\u017c lokowane w \u015bredniowieczu miasta nie od razu wybiera\u0142y sobie herb. Geneza tych znak\u00f3w bywa r\u00f3\u017cna, cz\u0119sto jednak pochodzi\u0142y od piecz\u0119ci zarz\u0105dc\u00f3w miasta. Tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o w Krakowie. Za pierwowz\u00f3r wsp\u00f3\u0142czesnego herbu mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cana piecz\u0119\u0107 w\u00f3jtowska z ko\u0144ca XIII wieku<\/strong>. Znaleziono j\u0105 przy dokumencie z 1303 r., w kt\u00f3rym niejaka Sulis\u0142awa czyni\u0142a zapis dla klasztoru Franciszkan\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Podobna by\u0142a nieco p\u00f3\u017aniejsza piecz\u0119\u0107 \u201crajc\u00f3w i posp\u00f3lstwa\u201d Krakowa z 1312 r., ju\u017c po s\u0142ynnym buncie w\u00f3jta Alberta przeciwko W\u0142adys\u0142awowi \u0141okietkowi. Po raz pierwszy zapis o herbie miasta znajduje si\u0119 pod rokiem 1370 w kronice Janka z Czarnkowa<\/strong>. Zgodnie z nim krakowscy mieszka\u0144cy nie\u015bli chor\u0105giew z herbem na spotkanie z przybywaj\u0105cym do miasta kr\u00f3lem Ludwikiem W\u0119gierskim.<\/p>\n\n\n\n

Od tego czasu herb Krakowa pojawia si\u0119 na wielu piecz\u0119ciach czy dokumentach. Jednym z najciekawszych zabytk\u00f3w z miejskim herbem, pochodz\u0105cym z ko\u0144c\u00f3wki XIV w., jest jeden z dzwon\u00f3w w ko\u015bciele Mariackim<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Odwied\u017a Krak\u00f3w, a na nocleg wybierz Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n
\n
\"wawel
Katedra na Wawelu<\/strong><\/a> to obok herbu jeden z symboli Krakowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Co przedstawia\u0142y pierwsze wizerunki herbu Krakowa?<\/h2>\n\n\n\n

Od pocz\u0105tku charakterystycznymi elementami herbu Krakowa by\u0142y trzy baszty nad ceglanym murem i brama. Opr\u00f3cz tego w polu herbowym znajdowa\u0142y si\u0119 postaci \u015bw. Wac\u0142awa oraz \u015bw. Stanis\u0142awa<\/strong>, czyli patron\u00f3w miasta. Nad jedn\u0105 z baszt umieszczano r\u00f3wnie\u017c wizerunek Or\u0142a Bia\u0142ego, ale bez korony.<\/p>\n\n\n\n

W niekt\u00f3rych wariantach w otwartej bramie miasta znajdowa\u0142a si\u0119 kl\u0119cz\u0105ca posta\u0107. Przyjmuje si\u0119, \u017ce przedstawia w\u00f3jta. W pierwszych znanych herbach Krakowa znalaz\u0142o si\u0119 te\u017c miejsce dla po\u0142owy lwa i po\u0142owy or\u0142a, czyli herbu ziemi kujawskiej<\/strong>. Takim znakiem legitymowali si\u0119 bowiem piastowscy w\u0142adcy \u00f3wcze\u015bnie rz\u0105dz\u0105cy miastem.<\/p>\n\n\n\n

W u\u017cyciu by\u0142y jednak r\u00f3wnie\u017c alternatywne znaki. Na przyk\u0142ad piecz\u0119\u0107 \u0142awnicza Krakowa przedstawia\u0142a \u015bw. Stanis\u0142awa, kt\u00f3ry wy\u0142ania\u0142 si\u0119 zza miejskich mur\u00f3w<\/strong>. U\u017cywano jej przez ponad 300 lat.<\/p>\n\n\n\n

Orze\u0142 w herbowej bramie pojawia si\u0119 dopiero pod koniec XVI w. W tym samym czasie tarcz\u0119 herbow\u0105 zaczyna wie\u0144czy\u0107 korona<\/strong>, kt\u00f3ra podkre\u015bla\u0142a godno\u015b\u0107 stolicy pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n

Monety, srebrne mury i ostateczny projekt<\/h2>\n\n\n\n

Mimo \u017ce ta wersja herbu by\u0142a ju\u017c bliska wsp\u00f3\u0142czesnej, czeka\u0142y j\u0105 kolejne zmiany. A sam wizerunek herbu nowe zastosowania. W pierwszej po\u0142owie XIX w., gdy w czasach zabor\u00f3w na terenie miasta i okolic funkcjonowa\u0142o marionetkowe Wolne Miasto Krak\u00f3w, herb pojawi\u0142 si\u0119 nawet na monetach<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Prace zwi\u0105zane z kodyfikowaniem herbu ostatecznie podj\u0119to po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. Na czas niemieckiej okupacji herb zn\u00f3w si\u0119 jednak zmieni\u0142, usuni\u0119to z niego Or\u0142a Bia\u0142ego i koron\u0119. Po II wojnie \u015bwiatowej obowi\u0105zywa\u0142a z kolei wersja ze srebrnymi elementami i czerwonym t\u0142em w bramie<\/strong>. W obecnej wersji ju\u017c tego nie ma, poprawiony zosta\u0142 tak\u017ce wizerunek or\u0142a, kt\u00f3ry minimalnie r\u00f3\u017cni si\u0119 od god\u0142a pa\u0144stwowego.<\/p>\n\n\n\n

O XV-wiecznym herbie Krakowa wiele m\u00f3g\u0142by powiedzie\u0107 Jan D\u0142ugosz. To wyj\u0105tkowa posta\u0107 mocno zwi\u0105zana z kr\u00f3lewskim miastem. Poznaj j\u0105 bli\u017cej w nast\u0119pnym artykule: https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/pierwszy-historyk-wychowawca-krolewskich-synow-krakowskie-dzieje-jana-dlugosza<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Obecny herb miasta Krakowa jest oficjalnie u\u017cywany od 2002 r. W\u00f3wczas zatwierdzono wsp\u00f3\u0142czesny projekt, kt\u00f3ry bazuje jednak na wielowiekowej tradycji. Charakterystyczne trzy baszty pojawia\u0142y si\u0119 na piecz\u0119ciach ju\u017c pod koniec XIII wieku. Co od tego czasu zmieni\u0142o si\u0119 w herbie Krakowa?  Piecz\u0119\u0107 w\u00f3jta i krakowskich rajc\u00f3w Powstaj\u0105ce czy te\u017c lokowane w \u015bredniowieczu miasta nie od […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2361,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2360","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2360"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2360"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2360\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2431,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2360\/revisions\/2431"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2361"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2360"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2360"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2360"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}