{"id":2366,"date":"2022-09-15T06:00:00","date_gmt":"2022-09-15T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2366"},"modified":"2022-10-17T15:39:50","modified_gmt":"2022-10-17T13:39:50","slug":"pierwsze-budowle-krakowa-czyli-romanskie-zabytki-pod-wawelem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/pierwsze-budowle-krakowa-czyli-romanskie-zabytki-pod-wawelem","title":{"rendered":"Pierwsze budowle Krakowa, czyli roma\u0144skie zabytki pod Wawelem"},"content":{"rendered":"\n<p>Grube mury, niewielkie okna, ci\u0119\u017ckie, kamienne bry\u0142y &#8211; o tych cechach budowli roma\u0144skich uczymy si\u0119 na lekcjach historii. To w\u0142a\u015bnie ten styl by\u0142 pierwszym nurtem architektonicznym, kt\u00f3ry zaznaczy\u0142 si\u0119 na polskich ziemiach. <strong>Budowle wykonane tym stylem licz\u0105 sobie nierzadko nawet tysi\u0105c lat<\/strong>. Mimo to w Krakowie wci\u0105\u017c mo\u017cna je ogl\u0105da\u0107. Kt\u00f3re z miejskich zabytk\u00f3w pochodz\u0105 z tego okresu?<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">\u201cWawel zaginiony\u201d, czyli roma\u0144skie korzenie katedry<\/h2>\n\n\n\n<p>Od pocz\u0105tku historii Krakowa jego centralnym punktem by\u0142 Wawel. Wiemy o tym dzi\u0119ki badaniom archeologicznym &#8211; to tutaj znajdowa\u0142 si\u0119 o\u015brodek w\u0142adzy wcze\u015bniejszy ni\u017c jakiekolwiek \u017ar\u00f3d\u0142a pisane dotycz\u0105ce pa\u0144stwa polskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>Ju\u017c w X w. na Wawelu by\u0142y pierwsze kamienne budowle. Najstarsza to rotunda \u015bw. \u015bw. Feliksa i Adaukta &#8211; pierwotnie Naj\u015bwi\u0119tszej Marii Panny. Na jej mury natrafiono na pocz\u0105tku XX w. Nast\u0119pnie zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo zrekonstruowana, dzi\u015b mo\u017cna j\u0105 podziwia\u0107 w ramach ekspozycji \u201cWawel zaginiony\u201d. <strong>Znajduje si\u0119 par\u0119 metr\u00f3w poni\u017cej poziomu zamkowego dziedzi\u0144ca. Do dzi\u015b trwaj\u0105 spekulacje, jak pierwotnie wygl\u0105da\u0142a i kiedy powsta\u0142a<\/strong> &#8211; wi\u0119kszo\u015b\u0107 badaczy przyjmuje, \u017ce u pocz\u0105tk\u00f3w panowania Boles\u0142awa Chrobrego.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-1024x697.jpg\" alt=\"roma\u0144skie budowle Krakowa - ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha\" class=\"wp-image-2367\" width=\"566\" height=\"384\" srcset=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-1024x697.jpg 1024w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-300x204.jpg 300w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-768x523.jpg 768w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-250x170.jpg 250w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-69x47.jpg 69w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski-278x189.jpg 278w, https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/kosciol-romanski.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 566px) 100vw, 566px\" \/><figcaption>Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha to jeden z najstarszych roma\u0144skich zabytk\u00f3w Krakowa<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Roma\u0144skie ko\u015bcio\u0142y Krakowa<\/h2>\n\n\n\n<p>Roma\u0144skich budowli w Krakowie mo\u017cna jednak szuka\u0107 r\u00f3wnie\u017c poza Wawelem. Najlepiej zachowan\u0105 jest <strong>ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Andrzeja, niedaleko zamkowego wzg\u00f3rza<\/strong>. Powsta\u0142 w XI w., a jego fundatorem by\u0142 Sieciech, pot\u0119\u017cny palatyn ksi\u0119cia W\u0142adys\u0142awa Hermana. Ko\u015bci\u00f3\u0142 do dzi\u015b zachowa\u0142 pierwotn\u0105 bry\u0142\u0119. To budowla sakralna, ale o charakterze obronnym &#8211; wed\u0142ug Jana D\u0142ugosza spe\u0142nia\u0142 tak\u0105 rol\u0119, gdy miasto dotkn\u0105\u0142 <strong><a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/najazdy-i-wiezienie-na-wyspie-czyli-tatarskie-historie-w-krakowie\">najazd Tatar\u00f3w<\/a><\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Odwied\u017a Krak\u00f3w i obejrzyj roma\u0144skie budowle, a na nocleg wybierz <a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/\">Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 <a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/\">https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n<p>Roma\u0144ski zabytek stoi tak\u017ce na Rynku G\u0142\u00f3wnym. <strong>To ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Wojciecha, niewielki budynek usytuowany u wylotu ul. Grodzkiej<\/strong>. Powsta\u0142 prawdopodobnie jeszcze w XI w. W p\u00f3\u017aniejszych wiekach nieco zatraci\u0142 roma\u0144ski charakter, jego \u015bciany otynkowano, a ca\u0142o\u015b\u0107 nakryto barokow\u0105 kopu\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejny roma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 znajdziemy na Zwierzy\u0144cu. T<strong>o \u015bwi\u0105tynia Naj\u015bwi\u0119tszego Salwatora usytuowana na G\u00f3rze \u015bw. Bronis\u0142awy<\/strong>. Prawdopodobnie powsta\u0142 w po\u0142owie XII w. Lokalne legendy g\u0142osz\u0105, \u017ce wcze\u015bniej sta\u0142a w tym miejscu \u015bwi\u0105tynia poga\u0144ska, za\u015b po\u017aniej kazania w tym miejscu g\u0142osi\u0142 \u015bw. Wojciech. Roma\u0144ski charakter do dzi\u015b wida\u0107 zw\u0142aszcza w prezbiterium ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Gdzie jeszcze szuka\u0107 w Krakowie roma\u0144skich zabytk\u00f3w? Pozosta\u0142o\u015bci\u0105 tych czas\u00f3w jest tak\u017ce niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Benedykta na Krzemionkach, niegdy\u015b najpewniej rotunda przy wi\u0119kszej budowli. <strong>W krypcie \u015bw. Leonarda na Wawelu mo\u017cna dzi\u015b zobaczy\u0107 z kolei roma\u0144sk\u0105 rze\u017ab\u0119 uskrzydlonego smoka<\/strong>. Budowli wykonanych w tym stylu by\u0142o w dawnej stolicy Polski znacznie wi\u0119cej, ale do dzi\u015b si\u0119 nie zachowa\u0142y lub zosta\u0142y gruntownie przebudowane &#8211; przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 Mariacki.<\/p>\n\n\n\n<p>Ta ostatnia \u015bwi\u0105tynia kryje zreszt\u0105 w sobie wi\u0119cej tajemnic. Jakich? Dowiesz si\u0119 z artyku\u0142u <strong><a href=\"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/kosciol-mariacki-i-jego-tajemnice-ciekawostki-ktorych-nie-znales\">https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/kosciol-mariacki-i-jego-tajemnice-ciekawostki-ktorych-nie-znales<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Grube mury, niewielkie okna, ci\u0119\u017ckie, kamienne bry\u0142y &#8211; o tych cechach budowli roma\u0144skich uczymy si\u0119 na lekcjach historii. To w\u0142a\u015bnie ten styl by\u0142 pierwszym nurtem architektonicznym, kt\u00f3ry zaznaczy\u0142 si\u0119 na polskich ziemiach. Budowle wykonane tym stylem licz\u0105 sobie nierzadko nawet tysi\u0105c lat. Mimo to w Krakowie wci\u0105\u017c mo\u017cna je ogl\u0105da\u0107. Kt\u00f3re z miejskich zabytk\u00f3w pochodz\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2367,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-2366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2366"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2366"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2394,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2366\/revisions\/2394"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2367"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}