{"id":2419,"date":"2022-12-14T06:00:00","date_gmt":"2022-12-14T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=2419"},"modified":"2023-04-14T14:42:11","modified_gmt":"2023-04-14T12:42:11","slug":"pierwszy-historyk-wychowawca-krolewskich-synow-krakowskie-dzieje-jana-dlugosza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/pierwszy-historyk-wychowawca-krolewskich-synow-krakowskie-dzieje-jana-dlugosza","title":{"rendered":"Pierwszy historyk, wychowawca kr\u00f3lewskich syn\u00f3w. Krakowskie dzieje Jana D\u0142ugosza"},"content":{"rendered":"\n

Bez niego wiedzieliby\u015bmy o historii Polski znacznie mniej. Jan D\u0142ugosz, autor jednej z najwa\u017cniejszych polskich kronik, urodzi\u0142 si\u0119 w ziemi sieradzkiej. Jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 jednak nierozerwalnie zwi\u0105zane z Krakowem. To tutaj spisywa\u0142 swoje najwa\u017cniejsze dzie\u0142o, tutaj tak\u017ce doczeka\u0142 ko\u0144ca swych dni. W historii Polski i miasta zapisa\u0142 si\u0119 jednak nie tylko jako historyk.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pocz\u0105tki w Krakowie, czyli D\u0142ugosz w obozie kardyna\u0142a Ole\u015bnickiego<\/h2>\n\n\n\n

D\u0142ugosz przyszed\u0142 na \u015bwiat w 1415 r. By\u0142 synem rycerza, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w s\u0142ynnej bitwie pod Grunwaldem. Co ciekawe, mia\u0142 a\u017c 11 braci, a ka\u017cdy z nich r\u00f3wnie\u017c nosi\u0142 na imi\u0119 Jan<\/strong>. To jednak przysz\u0142y kronikarz okaza\u0142 si\u0119 tym, kt\u00f3ry najbardziej rozs\u0142awi\u0142 nazwisko.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugosz z woli ojca mia\u0142 zosta\u0107 duchownym. Ju\u017c w wieku 13 lat trafi\u0142 do Krakowa. To tutaj, dzi\u0119ki Akademii Krakowskiej, zainteresowa\u0142 si\u0119 na dobre histori\u0105.<\/strong> I chocia\u017c zako\u0144czy\u0142 nauk\u0119 bez uzyskania \u017cadnego stopnia, do historii mia\u0142 jeszcze wr\u00f3ci\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Na razie jednak, w 1431 r., D\u0142ugosz zostaje notariuszem w kancelarii biskupa krakowskiego Zbigniewa Ole\u015bnickiego<\/strong>. A ten by\u0142 w\u00f3wczas jedn\u0105 z najpot\u0119\u017cniejszych osobisto\u015bci w kraju. Dostrzeg\u0142 u D\u0142ugosza talent, nied\u0142ugo awansowa\u0142 go na kanclerza. W 1436 r. D\u0142ugosz przyj\u0105\u0142 te\u017c w ko\u0144cu \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, zosta\u0142 te\u017c kanonikiem.<\/p>\n\n\n\n

\u015awie\u017co upieczony duchowny by\u0142 wiernym cz\u0142onkiem obozu biskupa, kt\u00f3ry cz\u0119sto sta\u0142 w opozycji do dzia\u0142a\u0144 kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y. Pewnie r\u00f3wnie\u017c dlatego D\u0142ugosz w spisywanej p\u00f3\u017aniej kronice nie szcz\u0119dzi\u0142 w\u0142adcy cierpkich s\u0142\u00f3w<\/strong>. Z kolei Ole\u015bnicki wysy\u0142a\u0142 go z wa\u017cnymi misjami, to w\u0142a\u015bnie kanonik przywi\u00f3z\u0142 biskupowi z Rzymu kapelusz kardynalski, czyli nominacj\u0119 na pierwszego w dziejach Polski kardyna\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

\"Jan<\/a>
Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia Jana D\u0142ugosza up\u0142yn\u0119\u0142a u st\u00f3p Wawelu<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Chcesz zobaczy\u0107, gdzie mieszka\u0142 Jan D\u0142ugosz? Na nocleg w Krakowie wybierz Hotel Best Western Krak\u00f3w<\/a> \u2013 https:\/\/www.bwkrakow.pl<\/a>!<\/h3>\n\n\n\n

Jan D\u0142ugosz kronikarzem, dyplomat\u0105 i wychowawc\u0105<\/h2>\n\n\n\n

B\u0119d\u0105c w stronnictwie biskupa, D\u0142ugosz nie by\u0142 zbyt przychylny r\u00f3wnie\u017c Kazimierzowi Jagiello\u0144czykowi. Gdy po \u015bmierci Ole\u015bnickiego mi\u0119dzy kr\u00f3lem a duchownymi dosz\u0142o do sporu w sprawie wyboru nowego biskupa, D\u0142ugosz i inni kanonicy zostali nawet eksmitowani!<\/strong> Duchowny musia\u0142 w\u00f3wczas opu\u015bci\u0107 Krak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Ale z kr\u00f3lem si\u0119 pogodzi\u0142. Zwyci\u0119\u017cy\u0142 w nim duch patrioty. To w\u0142a\u015bnie jemu kr\u00f3l powierzy\u0142 wychowanie swoich syn\u00f3w, z kt\u00f3rych a\u017c czterech zosta\u0142o p\u00f3\u017aniej koronowanych<\/strong>. W tym czasie – od 1455 r. – spisywa\u0142 ju\u017c histori\u0119 Polski. Jego \u201cRoczniki, czyli kroniki s\u0142awnego Kr\u00f3lestwa Polskiego\u201d opisuj\u0105 Polsk\u0119 od czas\u00f3w najdawniejszych do wsp\u00f3\u0142czesnych kronikarzowi.<\/p>\n\n\n\n

D\u0142ugosz kilka razy mia\u0142 sposobno\u015b\u0107 ku temu, by opu\u015bci\u0107 Krak\u00f3w. Na przyk\u0142ad w 1471 r. zaproponowano mu obj\u0119cie arcybiskupstwa praskiego<\/strong>. Kronikarz odm\u00f3wi\u0142 i do ko\u0144ca \u017cycia mieszka\u0142 pod Wawelem. Opuszcza\u0142 je g\u0142\u00f3wnie jako kr\u00f3lewski pose\u0142 i negocjator. Opr\u00f3cz literackiej spu\u015bcizny – a D\u0142ugosz wykazywa\u0142 si\u0119 m.in. talentami geograficznymi – w Krakowie pozosta\u0142 po nim Dom D\u0142ugosza. Stoi przy ul. Kanoniczej, gdzie mo\u017cna podziwia\u0107 najstarsze krakowskie kamienice<\/a> – na rogu z ul. Podzamcze, u st\u00f3p Wawelu<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

To tam w\u0142a\u015bnie mieszka\u0142 i pracowa\u0142 s\u0142ynny kronikarz. Nie opu\u015bci\u0142 go nawet w 1479 r., gdy otrzyma\u0142 nominacj\u0119 na stanowisko arcybiskupa Lwowa. Zmar\u0142 w 1480 r., zanim dotar\u0142a wiadomo\u015b\u0107 o potwierdzeniu nominacji. Jego szcz\u0105tki od 1880 r. spoczywaj\u0105 w Krypcie Zas\u0142u\u017conych na Ska\u0142ce<\/strong>. We wznosz\u0105cym si\u0119 nad ni\u0105 ko\u015bciele widnieje jego popiersie i po\u015bwi\u0119cone kronikarzowi epitafium.<\/p>\n\n\n\n

Kazimierz Jagiello\u0144czyk, kt\u00f3ry panowa\u0142 w czasach D\u0142ugosza, sta\u0142 si\u0119 bohaterem niezwyk\u0142ej „kl\u0105twy”. A nawet mia\u0142 j\u0105 rzuci\u0107 – wi\u0119cej przeczytasz na https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/klatwa-z-wawelskiego-grobu-czyli-jak-krol-ukaral-archeologow<\/a><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bez niego wiedzieliby\u015bmy o historii Polski znacznie mniej. Jan D\u0142ugosz, autor jednej z najwa\u017cniejszych polskich kronik, urodzi\u0142 si\u0119 w ziemi sieradzkiej. Jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 s\u0105 jednak nierozerwalnie zwi\u0105zane z Krakowem. To tutaj spisywa\u0142 swoje najwa\u017cniejsze dzie\u0142o, tutaj tak\u017ce doczeka\u0142 ko\u0144ca swych dni. W historii Polski i miasta zapisa\u0142 si\u0119 jednak nie tylko jako historyk. […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2420,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":["post-2419","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2419"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2419"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2419\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2488,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2419\/revisions\/2488"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2420"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2419"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2419"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2419"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}