{"id":488,"date":"2015-09-23T11:31:36","date_gmt":"2015-09-23T09:31:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=488"},"modified":"2015-09-23T15:47:36","modified_gmt":"2015-09-23T13:47:36","slug":"prl-w-krakowie-czyli-czerwone-oblicze-nowej-huty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/prl-w-krakowie-czyli-czerwone-oblicze-nowej-huty","title":{"rendered":"PRL w Krakowie, czyli czerwone oblicze Nowej Huty"},"content":{"rendered":"

Maszyna przenosz\u0105ca w czasie? Przecie\u017c to tylko wymys\u0142 wyobra\u017ani i jeden z gad\u017cet\u00f3w wykorzystywanych przez filmy z gatunku science fiction. Niekoniecznie. Jedna z takich machin znajduje si\u0119 bowiem w Nowej Hucie. A gdzie przenosi? W czasy PRL-u.<\/p>\n

Jedni czasy PRL-u wspominaj\u0105 z nostalgi\u0105, dla innych to wycinek przesz\u0142o\u015bci, b\u0119d\u0105cy \u015bwiadectwem zwyrodnie\u0144 ustroju komunistycznego. M\u0142odzie\u017c Polsk\u0119 Ludow\u0105 zna wy\u0142\u0105cznie z opowie\u015bci czy film\u00f3w i kojarzy z nieko\u0144cz\u0105cymi si\u0119 kolejkami, kupowaniem na kartki oraz bardzo prost\u0105 architektur\u0105 oraz funkcjonaln\u0105 aran\u017cacj\u0105 wn\u0119trz. Odwiedzaj\u0105c Now\u0105 Hut\u0119 wspomnienia i wyobra\u017cenia mo\u017cna skonfrontowa\u0107 z rzeczywisto\u015bci\u0105. Krakowska dzielnica nie bez powodu nosi w ko\u0144cu miano \u017cywej legendy komunizmu.<\/p>\n

Miasto z misj\u0105<\/h2>\n

Nowa Huta zosta\u0142a zbudowana w \u015bci\u015ble okre\u015blonym celu \u2013 mieli w niej mieszka\u0107 pracownicy najwi\u0119kszego w Polsce kombinatu metalurgicznego, kt\u00f3rego otwarcie planowano na rok 1954. Pierwsze bloki mieszkalne (obecnie osiedle Wandy i Na Skarpie) wzniesiono w 1949 roku. Do ich budowy przyst\u0105piono bez plan\u00f3w architektonicznych, gdy\u017c stworzenie zaplecza mieszkaniowego mia\u0142o wyprzedzi\u0107 powstanie huty im. Lenina o dwa lata. Dopiero na skutek licznych komplikacji spowodowanych brakiem planu zdecydowano si\u0119 opracowa\u0107 projekt generalny. Zadanie to powierzono Tadeuszowi Ptaszyckiemu.<\/p>\n

\"Nowa_Huta_jako_idealne_socjalistyczne_miasto\"<\/a>

Nowa Huta\/ Piotr Tomaszewski\/ Wikipedia\/ CC BY-SA 3.0<\/p><\/div>\n

Architektura PRL-u<\/h2>\n

Spaceruj\u0105c ulicami Nowej Huty na ka\u017cdym kroku odnale\u017a\u0107 mo\u017cna \u015blady PRL-u. Architektura centrum \u2013 zgodnie z za\u0142o\u017ceniami socrealizmu \u2013 jest raczej jednorodna i harmonijna. Styl budynk\u00f3w nawi\u0105zuje przede wszystkim do renesansu, uznanego za styl dominuj\u0105cy w polskiej architekturze, klasycyzmu i modernizmu.<\/p>\n

Najstarszy budynek Nowej Huty znajduje si\u0119 na osiedlu Wandy (ul. Mierzwy 14). Jego budow\u0119 rozpocz\u0119to w kwietniu 1949 roku. Zgodnie z koncepcj\u0105 \u201ejednostki s\u0105siedzkiej\u201d pierwsze bloki mieszkalne by\u0142y niewysokie (mia\u0142y trzy kondygnacje) i do\u015b\u0107 swobodnie rozmieszczone.<\/p>\n

Plac Centralny pocz\u0105tkowo nosi\u0142 miano placu Stalina (jego \u015bmier\u0107 zbieg\u0142a si\u0119 bowiem w czasie z publikacj\u0105 planu generalnego miasta opracowanego przez Ptaszyckiego). Ma on kszta\u0142t pi\u0119cioboku, od kt\u00f3rego odchodz\u0105 szerokie arterie, wyznaczaj\u0105ce najwa\u017cniejsze kierunki miasta. Jedn\u0105 z nich jest Aleja R\u00f3\u017c, kt\u00f3ra w latach 70-tych by\u0142a miejscem organizacji komunistycznych uroczysto\u015bci i gdzie w 1973 roku postawiono pomnik Lenina.<\/p>\n

Id\u0105c od Placu Centralnego Alej\u0105 Solidarno\u015bci dotrzemy do Centrum Administracyjnego Huty. Jego budynek, nawi\u0105zuj\u0105cy do stylu renesansowego, uznawany jest za jeden z najlepszych przyk\u0142ad\u00f3w architektury socrealistycznej w ca\u0142ym kraju. Ze wzgl\u0119du na inspiracje renesansowymi pa\u0142acami nazywany jest Pa\u0142acem Do\u017c\u00f3w lub Watykanem.<\/p>\n

Na uwag\u0119 zas\u0142uguj\u0105 r\u00f3wnie\u017c Teatr Ludowy znajduj\u0105cy si\u0119 przy ul. Osiedle Teatralne 34 oraz szpital im. Stefana \u017beromskiego, wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cy si\u0119 monumentalnymi schodami prowadz\u0105cymi do wej\u015bcia g\u0142\u00f3wnego i okaza\u0142ym frontem.<\/p>\n

\"Teatr<\/a>

Teatr Ludowy\/monia_er\/Wikipedia\/ CC BY-SA 3.0<\/p><\/div>\n

Muzeum PRL-u<\/h2>\n

Krakowskie Muzeum PRL-u mie\u015bci si\u0119 w dawnym budynku kina \u015awiatowid. Organizuje wyk\u0142ady (ostatni dotyczy\u0142 Jakuba Bermana) i spotkania. Najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 dla odwiedzaj\u0105cych s\u0105 oczywi\u015bcie wystawy. Na chwil\u0119 obecn\u0105 dost\u0119pne s\u0105 trzy: „PRL mieszka w nas? Kultura czasu wolnego”, „Solidarni w drodze do wolno\u015bci” oraz „Atomowa groza. Schrony w Nowej Hucie”. Co ciekawego mo\u017cna na nich zobaczy\u0107? Przede wszystkim sporo zdj\u0119\u0107, a tak\u017ce eksponaty b\u0119d\u0105ce symbolami czas\u00f3w PRL-u, takie jak skuter Osa, motocykl Junak, meble czy \u015bwietlicowe wytwory zwi\u0105zane z Leninem, np. rysunki tyrana wykonane przez dzieci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Maszyna przenosz\u0105ca w czasie? Przecie\u017c to tylko wymys\u0142 wyobra\u017ani i jeden z gad\u017cet\u00f3w wykorzystywanych przez filmy z gatunku science fiction. Niekoniecznie. Jedna z takich machin znajduje si\u0119 bowiem w Nowej Hucie. A gdzie przenosi? W czasy PRL-u.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-488","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/488"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=488"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":498,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/488\/revisions\/498"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=488"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=488"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=488"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}