{"id":978,"date":"2017-04-25T09:34:36","date_gmt":"2017-04-25T07:34:36","guid":{"rendered":"http:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/?p=978"},"modified":"2018-02-12T10:08:48","modified_gmt":"2018-02-12T09:08:48","slug":"krakowskie-dzieje-tadeusza-kosciuszki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/krakowskie-dzieje-tadeusza-kosciuszki","title":{"rendered":"Krakowskie dzieje Tadeusza Ko\u015bciuszki"},"content":{"rendered":"

Rok 2017 zosta\u0142 przez polskie w\u0142adze ustanowiony Rokiem Tadeusza Ko\u015bciuszki. Historia polskiego bohatera narodowego nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z Krakowem. Jak przebiega\u0142y jego losy i gdzie obecnie znajdziesz \u015blady pami\u0119ci o Ko\u015bciuszce?<\/p>\n

<\/p>\n

Dzia\u0142alno\u015b\u0107 wojskowa na dw\u00f3ch kontynentach<\/h2>\n

Pierwsza wizyta Ko\u015bciuszki w Krakowie przypada na pa\u017adziernik 1775. M\u0142ody kadet powr\u00f3ci\u0142 w\u00f3wczas do kraju po pi\u0119cioletnim pobycie we Francji. Tadeusz sp\u0119dzi\u0142 w grodzie Kraka tylko 1 dzie\u0144, nocuj\u0105c w Kamienicy pod Or\u0142em na Rynku G\u0142\u00f3wnym. Niestety, nie zabawi\u0142 w Polsce zbyt d\u0142ugo. Problemy finansowe i zaw\u00f3d mi\u0142osny sk\u0142oni\u0142y go do opuszczenia kraju. Woja\u017ce Ko\u015bciuszki doprowadzi\u0142y go a\u017c za ocean: w 1776 roku dotar\u0142 do Stan\u00f3w Zjednoczonych, gdzie uda\u0142o mu si\u0119 otrzyma\u0107 anga\u017c w wojsku. Ko\u015bciuszko walnie przyczyni\u0142 si\u0119 do zwyci\u0119stwa Amerykan\u00f3w w bitwie pod Saratog\u0105. Sukcesy wojskowe przynios\u0142y mu wiele honor\u00f3w, jednak z biegiem lat najcenniejsze okaza\u0142o si\u0119 do\u015bwiadczenie zdobyte na polu walki: Ko\u015bciuszko wykorzysta\u0142 zdobyte do\u015bwiadczenia w p\u00f3\u017aniejszej walce o wolno\u015b\u0107 w\u0142asnej ojczyzny.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Pami\u0105tkowa tablica na fasadzie Kamienicy pod Or\u0142em \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Wsp\u00f3\u0142praca z krakowskimi patriotami<\/h2>\n

\u015awie\u017co upieczony genera\u0142 wr\u00f3ci\u0142 do kraju w 1784 r. i osiad\u0142 w rodzinnych Siechnowiczach. Niepokoje w Rzeczypospolitej, powa\u017cnie os\u0142abionej po I rozbiorze Polski, narasta\u0142y z coraz wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0105. Ko\u015bciuszko zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 we wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z krakowskim kanonikiem Hugonem Ko\u0142\u0142\u0105tajem i jego poplecznikami, wyznaj\u0105cymi nowoczesne idee rozszerzenia praw dla ch\u0142op\u00f3w i mieszczan. Patriotyczna dzia\u0142alno\u015b\u0107 utorowa\u0142a Ko\u015bciuszce drog\u0119 do stanowiska w polskiej armii \u2013 w 1789 roku zosta\u0142 mianowany genera\u0142em. Wojna polsko-rosyjska zmusi\u0142a Ko\u015bciuszk\u0119 do ponownej emigracji. Przed wyjazdem z kraju w 1792 r. odby\u0142 jednak kr\u00f3tk\u0105 wizyt\u0119 w Krakowie, nocuj\u0105c w zaje\u017adzie \u201ePod Opatrzno\u015bci\u0105\u201d w Kamienicy Margrabskiej nieopodal ulicy Floria\u0144skiej.<\/p>\n

Zarezerwuj pok\u00f3j w Hotelu Na Starym Mie\u015bcie <\/a>i pod\u0105\u017caj \u015bladami Tadeusza Ko\u015bciuszki!<\/p>\n

Insurekcja ko\u015bciuszkowska<\/h2>\n

Ko\u015bciuszko mieszka\u0142 w Pary\u017cu, Lipsku i Dre\u017anie, nie zaniedbuj\u0105c jednak pracy na rzecz wolno\u015bci Rzeczpospolitej. Genera\u0142 kierowa\u0142 pracami o\u015brodka spiskowego na emigracji i opracowa\u0142 plan wyzwole\u0144czego powstania, rozpocz\u0119tego wczesn\u0105 wiosn\u0105 roku 1798. Ko\u015bciuszko przyby\u0142 do Krakowa z 23 na 24 marca. Noc poprzedzaj\u0105c\u0105 og\u0142oszenie powstania sp\u0119dzi\u0142 w dworze Wodzickich, na zaproszenie genera\u0142a dywizji krakowskiej \u2013 J\u00f3zefa Wodzickiego. 24 marca na Rynku G\u0142\u00f3wnym Ko\u015bciuszko z\u0142o\u017cy\u0142 uroczyst\u0105 przysi\u0119g\u0119 na wierno\u015b\u0107 narodowi polskiemu i przyj\u0105\u0142 funkcj\u0119 naczelnika powstania. Sztab powsta\u0144czy urz\u0105dzi\u0142 swoj\u0105 siedzib\u0119 w Kamienicy Szarej, tu\u017c obok ko\u015bcio\u0142a Mariackiego. Kamienica okaza\u0142a si\u0119 te\u017c ostatnim krakowskim \u201edomem\u201d Tadeusza Ko\u015bciuszki.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Franciszek Smuglewicz, „Przysi\u0119ga Ko\u015bciuszki” \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Krakowskie po\u017cegnanie Ko\u015bciuszki<\/h2>\n

Po kl\u0119sce insurekcji Ko\u015bciuszko podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Ameryce i Europie, przez ca\u0142y czas dzia\u0142aj\u0105c aktywnie na rzecz wyzwolenia Polski. Ostatnie lata \u017cycia naczelnik sp\u0119dzi\u0142 w Szwajcarii \u2013 przebywa\u0142 tam a\u017c do \u015bmierci w pa\u017adzierniku 1817 r. Rok p\u00f3\u017aniej cia\u0142o Ko\u015bciuszki wr\u00f3ci\u0142o do ojczyzny. Doczesne szcz\u0105tki bohatera narodowego spoczywaj\u0105 w krypcie \u015bw. Leonarda na Wawelu. W latach 20. XIX wieku na wzg\u00f3rzu Sikornik wzniesiono symboliczn\u0105 mogi\u0142\u0119 naczelnika na wz\u00f3r legendarnych kopc\u00f3w Kraka i Wandy. Kopiec Ko\u015bciuszki jest do dzisiaj najokazalszym monumentem upami\u0119tniaj\u0105cym patriotyczn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 naczelnika insurekcji.<\/p>\n

\"\"<\/a>

Kopiec Ko\u015bciuszki na krakowskim Zwierzy\u0144cu \/fot. Wikimedia<\/p><\/div>\n

Miejsca pami\u0119ci o Ko\u015bciuszce<\/h2>\n

Aby zachowa\u0107 wspomnienie o pobycie Ko\u015bciuszki w Kamienicy pod Or\u0142em, w 1892 r. umieszczono na niej tablic\u0119 pami\u0105tkow\u0105 d\u0142uta W\u0142adys\u0142awa Eljasza-Radzikowskiego. Podobn\u0105 tablic\u0119 wmurowano tak\u017ce na p\u0142ycie Rynku, w miejscu przysi\u0119gi Ko\u015bciuszki. Kolejna tablica znajduje si\u0119 na fasadzie klasztoru kapucyn\u00f3w przy ul. Loreta\u0144skiej \u2013 w trakcie uroczysto\u015bci insurekcyjnych po\u015bwi\u0119cono tam pa\u0142asz naczelnika. Na prze\u0142omie XIX i XX w. rozebrano natomiast dw\u00f3r Wodzickich, zachowuj\u0105c przy tym baszt\u0119, nazwan\u0105 imieniem naczelnika. Niestety, ju\u017c 1909 roku potajemnie rozebrano j\u0105 na polecenie \u00f3wczesnego w\u0142a\u015bciciela posesji \u2013 Jana Kantego Fedorowicza. Znikni\u0119cie legendarnej Baszty Ko\u015bciuszki wywo\u0142a\u0142o skandal w krakowskim \u015brodowisku intelektualnym \u2013 tym bardziej, \u017ce w\u0142a\u015bciciel kierowany ch\u0119ci\u0105 zysku postawi\u0142 na jej miejscu zwyk\u0142\u0105 kamienic\u0119 czynszow\u0105. Budynek ten zachowa\u0142 si\u0119 do dzi\u015b.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rok 2017 zosta\u0142 przez polskie w\u0142adze ustanowiony Rokiem Tadeusza Ko\u015bciuszki. Historia polskiego bohatera narodowego nieod\u0142\u0105cznie wi\u0105\u017ce si\u0119 z Krakowem. Jak przebiega\u0142y jego losy i gdzie obecnie znajdziesz \u015blady pami\u0119ci o Ko\u015bciuszce?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":983,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,7],"tags":[],"class_list":["post-978","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-hotele","category-ciekawostki"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=978"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1265,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/978\/revisions\/1265"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media\/983"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bwkrakow.pl\/nablogu\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}