Najstarszy budynek mieszkalny w Krakowie — najstarsze krakowskie kamienice
· Zaktualizowano
Najstarszym zachowanym budynkiem mieszkalnym w Krakowie jest dom przy ul. św. Krzyża 23 — dziś plebania parafii św. Krzyża, wzniesiona na początku XIV wieku. Ma więc ok. 700 lat i według Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa to jedyny budynek mieszkalny w mieście, który zachował wygląd z XIV wieku. Gdzie jeszcze szukać najstarszych krakowskich kamienic?
Dom przy ul. św. Krzyża 23 — ok. 700 lat
Budynek stoi tuż obok kościoła św. Krzyża i Teatru Słowackiego, ale jest od teatru (otwartego w 1893 roku) starszy o prawie sześć wieków. Wzniesiono go na początku XIV wieku jako parterowy budynek obronny przy murach miejskich, dla straży — stąd wąskie okna i grube ściany. Później mieszkały tu benedyktynki, potem zakonnicy duchacy, a dziś mieści się tu plebania. W piwnicach trwają prace przygotowujące przyszłe muzeum.
Dom Długosza przy ul. Kanoniczej 25
Na ul. Kanoniczej, prowadzącej spod Wawelu w stronę Rynku, stoi Dom Długosza. Historia tego miejsca sięga 1335 roku, kiedy działała tu łaźnia królewska. W latach 1450–1480 mieszkał tu kronikarz Jan Długosz, od którego budynek wziął nazwę. Dziś mieści się w nim rektorat Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.
Kamienica Świechowiczowska — ul. Grodzka 23
Przy Drodze Królewskiej, na ul. Grodzkiej, stoi kamienica, której najstarsze części pochodzą z połowy XIV wieku. To jeden z przykładów, jak wiele średniowiecza kryją krakowskie kamienice — często za fasadami przebudowanymi w kolejnych stuleciach.
Kamienica Margrabska — Rynek Główny 47
Na rogu Rynku i ul. Floriańskiej stoi Kamienica Margrabska, nazywana też Pod Mennicą. Nazwę zawdzięcza margrabiemu Franciszkowi Wielopolskiemu, który był jej właścicielem na początku XVII wieku. W XIX wieku działał w niej znany Hotel Drezdeński.
Najstarsze kamienice w Polsce
Kraków nie ma najstarszej kamienicy w Polsce. O ten tytuł rywalizują m.in. kamienica Pod Siedmioma Elektorami we Wrocławiu (z piwnicami z 2. połowy XIII wieku) i kamienica przy Rynku Staromiejskim 20 w Toruniu (belki stropowe datowane na ok. 1266 rok). Krakowski dom przy ul. św. Krzyża 23 należy jednak do najstarszych w kraju budynków mieszkalnych, które zachowały średniowieczny wygląd.
Z niektórymi krakowskimi kamienicami wiążą się też legendy — przeczytaj o nich we wpisie Mało znane krakowskie legendy.
Gdzie spać w Krakowie?
Sami nocujemy w zabytkach: Best Western Plus Kraków Old Town mieści się w odrestaurowanej kamienicy z 1876 roku przy ul. Świętej Gertrudy 6, ok. 500 m od Rynku, a Hotel Regent — w XVIII-wiecznej kamienicy na Kazimierzu.
Najczęstsze pytania
Jaki jest najstarszy budynek mieszkalny w Krakowie?
Dom przy ul. św. Krzyża 23, dziś plebania parafii św. Krzyża — wzniesiony na początku XIV wieku, ok. 700 lat temu.
Gdzie jest najstarsza kamienica w Krakowie?
Przy ul. św. Krzyża 23, obok kościoła św. Krzyża i Teatru Słowackiego. Bardzo stare są też Dom Długosza (Kanonicza 25) i Kamienica Świechowiczowska (Grodzka 23).
Jaka jest najstarsza kamienica w Polsce?
Do tego tytułu pretendują m.in. kamienica Pod Siedmioma Elektorami we Wrocławiu i kamienica przy Rynku Staromiejskim 20 w Toruniu — obie z XIII wieku.
Wpis zaktualizowany w październiku 2026 r.