Prezydenci Krakowa — lista chronologiczna i kto rządził najdłużej
· Zaktualizowano
Urząd prezydenta Krakowa istnieje od 1792 roku, a najdłużej — prawie 22 lata, od 2002 do 2024 roku — rządził miastem Jacek Majchrowski. W 2026 roku Kraków przeżył bezprecedensową zmianę: prezydent Aleksander Miszalski został odwołany w referendum, a w przedterminowych wyborach w październiku 2026 roku prezydentem wybrano Łukasza Gibałę. Poniżej lista prezydentów Krakowa po 1989 roku i najciekawsze postaci z historii urzędu.
Prezydenci Krakowa po 1989 roku — lista chronologiczna
- Tadeusz Salwa — 1982–1990 (ostatni prezydent z czasów PRL)
- Jerzy Rościszewski — luty–czerwiec 1990
- Jacek Woźniakowski — 1990–1991 (pierwszy prezydent wybrany przez demokratyczną radę miasta)
- Krzysztof Bachmiński — 1991–1992
- Józef Lassota — 1992–1998
- Andrzej Gołaś — 1998–2002 (prezydent przed Majchrowskim)
- Jacek Majchrowski — 2002–2024
- Aleksander Miszalski — 2024–2026 (odwołany w referendum 24 maja 2026 roku)
- Stanisław Kracik — od maja 2026 roku, jako komisarz pełniący funkcję prezydenta
- Łukasz Gibała — wybrany w przedterminowych wyborach w październiku 2026 roku
Jacek Majchrowski — rekordzista
Od 2002 roku prezydenta wybiera się w wyborach bezpośrednich. Jacek Majchrowski, z wykształcenia historyk, wygrał je pięć razy z rzędu (2002, 2006, 2010, 2014 i 2018), za każdym razem w drugiej turze. Urząd sprawował od listopada 2002 do maja 2024 roku — dłużej niż ktokolwiek w historii miasta. W 2024 roku nie kandydował ponownie.
Od burmistrzów do prezydentów
W średniowieczu Krakowem rządzili najpierw wójtowie, a potem rada miejska. Najważniejszym z rajców był burmistrz — urząd pełnili oni kolejno, zmieniając się co sześć tygodni. Urząd prezydenta wprowadziło prawo o miastach Sejmu Czteroletniego z 1791 roku. Pierwszym prezydentem Krakowa został w 1792 roku Franciszek Wielopolski, wcześniej marszałek nadworny koronny — urzędował niecałe pięć miesięcy.
W czasach Księstwa Warszawskiego i Wolnego Miasta Krakowa urząd nie zawsze istniał; na stałe przywrócono go w 1848 roku. W 1866 roku, w dobie autonomii galicyjskiej, prezydentem wybrano Józefa Dietla — lekarza i pierwszego prezydenta wyłonionego przez wybraną radę. W PRL prezydentów mianowano, a w latach 1950–1973 urząd nazywał się przewodniczącym Prezydium Rady Narodowej. Pierwsze w pełni demokratyczne wybory do rady miasta odbyły się w 1990 roku.
Juliusz Leo i Józef Friedlein — budowniczowie nowoczesnego Krakowa
Przed Majchrowskim najdłużej rządził Juliusz Leo — od 1904 roku aż do śmierci w 1918 roku, ok. 13,5 roku. Za jego prezydentury miasto odzyskało od Austriaków Wawel (wykup sfinalizowano w 1905 roku), a w ramach Wielkiego Krakowa przyłączono 14 okolicznych gmin, dzięki czemu powierzchnia miasta wzrosła z ok. 7 do 47 km². Jego poprzednik, Józef Friedlein (1893–1904), dokończył budowę miejskich wodociągów, a w 1901 roku po Krakowie ruszyły tramwaje elektryczne. Obaj mają dziś swoje ulice na Krowodrzy.
Warto też wspomnieć prezydentów z XIX wieku: Józefa Dietla (1866–1874) i Mikołaja Zyblikiewicza (1874–1881) — ich twarze można zobaczyć na maszkaronach attyki Sukiennic. O dawnych siedzibach władz miasta przeczytasz we wpisie o krakowskich ratuszach.
Gdzie spać w Krakowie?
Ślady dawnych prezydentów — od Wieży Ratuszowej po Sukiennice — najwygodniej oglądać, mieszkając w Best Western Plus Kraków Old Town przy ul. Świętej Gertrudy 6, ok. 500 m od Rynku Głównego. Klimatyczną alternatywą jest Hotel Regent w zabytkowej kamienicy na Kazimierzu.
Najczęstsze pytania
Kto był prezydentem Krakowa przed Majchrowskim?
Andrzej Gołaś, w latach 1998–2002.
Kto najdłużej był prezydentem Krakowa?
Jacek Majchrowski — od listopada 2002 do maja 2024 roku, prawie 22 lata.
Kto jest prezydentem Krakowa w 2026 roku?
Po odwołaniu Aleksandra Miszalskiego w referendum w maju 2026 roku funkcję pełnił komisarz Stanisław Kracik, a w przedterminowych wyborach w październiku 2026 roku prezydentem wybrano Łukasza Gibałę.
Wpis zaktualizowany w październiku 2026 r.